سوره شعراء — آيت 191

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• الْعَزِيزُ: غالب، زبردست، جنهن کي ڪو به مغلوب ڪري نٿو سگهي.
• الرَّحِيمُ: وڏو مهربان، ٻاجهارو، جيڪو پنهنجي ٻانهن تي رحم ۽ ڪرم فرمائيندڙ آهي.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! بيشڪ تنهنجو رب ئي غالب ۽ زبردست آهي، جيڪو پنهنجي دشمنن کان بدلو وٺڻ تي پوري قدرت رکي ٿو، ۽ اهو ئي وڏو مهربان آهي، جيڪو پنهنجي ٻانهن تي، خاص ڪري انهن تي جيڪي توحيد تي قائم رهن ۽ توبه ڪري پنهنجي رب ڏانهن موٽن، رحم ۽ ٻاجهه فرمائي ٿو.

هي آيت سورة الشعراء ۾ بيان ڪيل ست نبين جي قصي جي پڄاڻي آهي. الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کي تسلي ڏني آهي ته تنهنجو رب غالب به آهي ۽ مهربان به، تنهنڪري نه دشمنن جي تڪذيب توکي ڊيڄاري ۽ نه سندن مخالفت توکي ڪمزور ڪري. ساڳئي وقت اهو مڪذبين لاءِ وعيد ۽ ڌمڪي به آهي ته جيڪڏهن توبه نه ڪيائون ته عزيز رب کان بچي نه سگهندا. الله تعاليٰ اهڙا جملا هن سورت ۾ بار بار فرمايا آهن ته جيئن انهن جا معنيٰ دلس ۾ پڪا ٿي وڃن ۽ نصيحت ۽ عبرت جو اثر وڌيڪ گهرا ٿئي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جو صفت ”عزيز“ ۽ ”رحيم“ گڏجي اچڻ ٻڌائي ٿو ته هو انصاف ڪندڙ به آهي ۽ مهربان به؛ جيڪو توبه ڪري تنهن لاءِ رحمت جو دروازو هميشه کليل آهي.
• نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي تسلي ۽ دلجوئي ان ڳالهه جو ثبوت آهي ته الله پنهنجي نبي ۽ مؤمنن کي ڪڏهن به اڪيلو نٿو ڇڏي.
• قرآن مجيد ۾ ڪهاڻيون بار بار بيان ڪرڻ جو مقصد نصيحت ۽ عبرت جو اثر دلس ۾ پڪو ڪرڻ آهي، تنهنڪري قرآن کي غور سان پڙهڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله جي رحمت کان مايوس نه ٿجو، ڇاڪاڻ ته هو توبه ڪندڙن تي وڏو مهربان آهي، ۽ ساڳئي وقت الله جي عذاب کان به بي خوف نه ٿجو، ڇاڪاڻ ته هو غالب ۽ زبردست آهي.
• اهڙي رب جي بندگي ڪرڻ ۾ ئي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي آهي، ۽ ان جي قرآن تي عمل ڪرڻ ئي سڀ کان وڏي سعادت آهي.