سوره شعرا — آیه 211

معانی کلمات:

• یَنبَغی: سزاوار بودن، شایسته بودن.
• یَستَطیعون: توانایی داشتن، قدرت داشتن.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، بطلان ادعای مشرکان را بیان میکند که میگفتند: «شیاطین، قرآن را بر پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نازل کردهاند». خداوند این ادعای باطل را با دو دلیل رد میکند:

اول: «وَ مَا یَنبَغِی لَهُمْ» — سزاوار و شایسته شیاطین نیست که با قرآن نازل شوند. زیرا قرآن کتابی است پر از خیر، برکت، هدایت، نور و حکمت، در حالی که شیاطین موجوداتی هستند که جز شر، فساد، گمراهی و وسوسه، کاری از آنان برنمیآید. چگونه ممکن است موجودی که سرشت او بر شر و فساد است، حامل کلامی باشد که سراسر خیر و رحمت است؟ این کاملاً با طبیعت و شأن شیاطین در تضاد است.

دوم: «وَ مَا یَسْتَطِیعُونَ» — و شیاطین توانایی این کار را نیز ندارند. زیرا آنها از استماع وحی و سخنان فرشتگان در آسمان محروم و ممنوع هستند و با شهابهای آسمانی رانده و طرد میشوند. آنها نه به آسمان دسترسی دارند و نه میتوانند کلام خدا را بشنوند تا آن را برسانند. بنابراین، هم از نظر شأن و شایستگی، و هم از نظر قدرت و توانایی، این کار برای آنها ممکن نیست.

پس قرآن کریم نه از سوی شیاطین، بلکه از جانب خداوند حکیم و دانا بر قلب پاک پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) نازل شده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. عظمت و قداست قرآن: این آیه نشان میدهد که قرآن کریم چنان والا و پاک است که حتی تصور نزول آن توسط شیاطین، امری محال و باطل است. این حقیقت، ایمان ما را به قرآن و جایگاه رفیع آن عمیقتر میسازد.
2. حفظ و حراست الهی: خداوند متعال با این بیان، بندگانش را مطمئن میسازد که کتاب آسمانیاش را از هرگونه تحریف و دستبرد شیاطین محفوظ نگه داشته است. این اطمینان، آرامش قلبی برای مؤمنان به ارمغان میآورد.
3. بطلان اتهامات دشمنان: این آیه به ما میآموزد که دشمنان اسلام همواره سعی در تخریب و بیاعتبار کردن قرآن داشتهاند، اما خداوند با دلایل روشن، نقشههای آنان را نقش بر آب کرده است. این درس، ما را در برابر شبهات و اتهامات دشمنان هوشیار و مقاوم میسازد.
4. شناخت طبیعت شیطان: این آیه یادآور میشود که شیطان و لشکریانش هیچ خیر و هدایتی در وجودشان نیست و تنها هدفشان گمراه کردن انسانهاست. شناخت این حقیقت، ما را از پیروی از وسوسههای شیطانی بازمیدارد و به پناه بردن به خداوند و تمسک به قرآن تشویق میکند.