سوره شعرا — آیه 221

معانی کلمات:

• أُنَبِّئُکُمْ: آیا شما را آگاه کنم و خبر دهم.
• تَنَزَّلُ: فرود میآیند و نازل میشوند.
• الشَّیَاطِینُ: جمع شیطان، موجودات پلید و وسوسهگر از جنّ و انس.

تفسیر آیه:

ای مردم! آیا شما را از کسانی آگاه کنم که شیاطین بر آنان فرود میآیند؟ این پرسش الهی برای بیدار کردن ذهنها و جلب توجه آنان به حقیقتی مهم است. مشرکان ادعا کرده بودند که شیاطین بر پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) نازل میشوند و قرآن را برای او میآورند. خداوند در پاسخ این ادعای باطل میفرماید: شیاطین هرگز بر پیامبران نازل نمیشوند، بلکه آنان بر افراد دروغگو و گناهکار فرود میآیند. این افراد کاهنان و جادوگرانی هستند که با شیاطین ارتباط برقرار میکنند و از آنها اخباری میشنوند. شیاطین نیز از عالم بالا سخنانی را استراق سمع میکنند و به این کاهنان القا میکنند، اما این اخبار آمیخته با دروغهای فراوان است. آنان گاهی یک کلمه راست میگویند و سپس صدها دروغ بر آن میافزایند. بنابراین، نسبت دادن قرآن به شیاطین کاملاً بیاساس است، زیرا قرآن کتابی است پاک، روشن و پر از حکمت که تنها از سوی خداوند بر قلب پیامبر رحمت نازل شده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. شناخت راه حق از باطل: این آیه به ما میآموزد که همواره باید منبع اخبار و آموزهها را بسنجیم؛ اگر از منبع پاک و الهی باشد، حق است و اگر از منبع پلید و شیطانی باشد، باطل و گمراهی است.
2. عظمت قرآن: قرآن کریم به دلیل پاکی و بلندی معانی، هرگز نمیتواند زاییده القائات شیطانی باشد؛ این کتاب نشانهای از رحمت و هدایت الهی برای بشر است.
3. هشدار به بشر: انسان باید مراقب باشد که به دام دروغگویان و گناهکاران نیفتد و از پیروی کاهنان و جادوگران که با شیاطین در ارتباطاند، بپرهیزد.
4. اطمینان به پیامبران: این آیه دل مؤمنان را مطمئن میسازد که پیامبران الهی از هرگونه آلودگی به شیاطین مبرّا هستند و آنچه میآورند، وحی خالص خداوند است.