سوره شعراء — آيت 221

1. مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• أُنَبِّئُكُمْ: اوھان کي خبر ڏيان؟ ٻڌايان؟
• تَنَزَّلُ: نازل ٿيندا آھن، لھندا آھن.
• الشَّيَاطِينُ: شيطان، يعني شيطانَ ۽ جنّن جا شرير ۽ سرڪش.

1. تفسير:

اي ماڻھو! ڇا مان اوھان کي ٻڌايان ته شيطان ڪنھن تي نازل ٿيندا آھن؟ (يعني اوھان کي اھا خبر ڏيان جا اوھان جي ڪم جي آھي؟) شيطان انھن ماڻھن تي نازل ٿيندا آھن جيڪي وڏا ڪوڙا ۽ گناهن ۾ ٻڏل آھن، يعني جھوٽي ڪاھن ۽ نجومي، جيڪي شيطانن کان آسمان جي خبرون چوري ڪري وٺندا آھن ۽ پوءِ اھي ڪاھن ۽ انھن جھڙن فاسقن تائين پھچائيندا آھن. انھن مان گھڻا ڪوڙا آھن، ڪڏھن ھڪڙو سچو لفظ چوندو آھي پر ان سان گڏ سؤ کان مٿي ڪوڙ ملائيندو آھي.

مشرڪن چيو ھو ته محمد (صلي الله عليه وسلم) وٽ شيطان آسمان جي خبرون کڻي ايندو آھي، تنھن جو جواب ھن آيت ۾ ڏنو ويو ته شيطان تہ ڪوڙن ۽ گناهگارن تي نازل ٿيندا آھن، نه ته نبي ڪريم (صلي الله عليه وسلم) تي، ڇاڪاڻ ته پاڻ سڀ کان وڌيڪ سچا ۽ پاڪ آھن. اھڙي طرح ھن آيت مشرڪن جي الزام جو رد ڪيو ۽ ٻڌايو ته قرآن شيطان جو ڪلام ناھي، بلڪه الله جو پاڪ ڪلام آھي جيڪو پاڪ فرشتي جبرائيل (عليه السلام) نبي ڪريم (صلي الله عليه وسلم) تي کڻي آيو.

1. فائدا:

• ھن آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته قرآن مجيد شيطان جو ڪلام ناھي، بلڪه الله تعاليٰ جو ڪلام آھي، تنھنڪري ان تي ايمان آڻڻ ۽ ان جي پيروي ڪرڻ لازمي آھي.
• ڪوڙ ۽ گناه انسان کي شيطان جو دوست بڻائي ٿو، ۽ سچائي ۽ پاڪائي انسان کي الله جو ويجھو ڪري ٿي.
• نبي ڪريم (صلي الله عليه وسلم) جي پاڪ ذات تي ڪو به الزام لڳائي نٿو سگھجي، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ پاڻ انھن جي حفاظت ۽ صفائي بيان فرمائي ٿو.
• ھن آيت اسان کي سيکاريندي آھي ته ڪنھن به ڳالھ جي سچائي پرکڻ لاءِ ان جي نتيجن ۽ نشانين تي غور ڪجي، ۽ قرآن جي سچائي ۽ ان جي اثر ۾ فرق محسوس ڪجي.
• قرآن مجيد جي سکڻ ۽ سيکارڻ ۾ برڪت آھي، ۽ ان کي پڙھڻ ۽ سمجهڻ سان دلين کي سڪون ۽ ھدايت ملي ٿي.