سوره شعرا — آیه 220

معانی کلمات:

• السَّمِيعُ: بسیار شنونده، کسی که همه صداها و گفتارها را میشنود.
• الْعَلِیمُ: بسیار دانا، کسی که به همه چیز و نیتها آگاه است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، دو صفت از صفات والای خود را برای پیامبرش بیان میکند تا او را به آرامش و اطمینان برساند. او میفرماید: همانا خداوند، خودش شنونده و داناست. او شنونده تلاوت قرآن و ذکر و دعای توست، چه در تنهایی و چه در جمع، و از هیچ کلمهای که بر زبان میآوری غافل نیست. همچنین او دانا و آگاه به نیت و قصد توست؛ میداند که در دل چه میگذرد و برای چه هدفی قیام به عبادت میکنی. این آیه در ادامه آیات پیشین است که خداوند پیامبر را به توکل بر خویش دعوت میکند و به او اطمینان میدهد که او بر همه چیز نظارت دارد و از حال بندهاش آگاه است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به مؤمن آرامش میدهد که خداوند همیشه شنوا و داناست؛ پس در دعا و نیایش، هیچ کلامی بیپاسخ نمیماند و هیچ نیتی پنهان نمیماند.
• آگاهی از این که خداوند شنوا و داناست، انسان را به مراقبت از گفتار و کردارش دعوت میکند تا در مسیر بندگی، خالصانه عمل کند.
• این آیه دل را به توکل بر خداوند پیوند میزند؛ زیرا بندهای که میداند پروردگارش او را میبیند و میشنود، هرگز احساس تنهایی نمیکند و در سختیها امیدوار میماند.
• یادآوری این دو صفت الهی، انگیزه عبادت را در دل تقویت میکند و انسان را به خلوص نیت در تمام اعمالش ترغیب مینماید.