سوره شعراء — آيت 27

1) لفظن جي معنيٰ:

• رَسُولَكُمُ: اوھان جو پيغمبر، يعني حضرت موسيٰ عليه السلام.
• أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ: اوھان ڏانھن موڪليو ويو آھي.
• لَمَجْنُونٌ: يقيناً چريو، عقل کان محروم.

2) تفسير:

فرعون پنھنجي درٻارين ۽ خاص ماڻھن کي مخاطب ٿيندي چيو تہ جنھن کي اوھان پنھنجو پيغمبر ٿو ڀائيو ۽ جيڪو دعويٰ ٿو ڪري تہ مون کي اوھان ڏانھن موڪليو ويو آھي، سو بيشڪ چريو آھي. فرعون جو مقصد ھو تہ ماڻھن جي دلين ۾ حضرت موسيٰ عليه السلام جي مخالفت ۽ غضب جاڳائي ۽ کين اھڙي طرح ڀڙڪائي تہ اھي بہ حضرت موسيٰ عليه السلام کي چريو سمجھڻ لڳن. فرعون چيو تہ ھي شخص اھڙيون ڳالھيون ٿو ڪري جن ۾ ڪا عقل ۽ سمجھ نہ آھي، ۽ سوالن جا جواب بہ صحيح طريقي سان نہ ٿو ڏئي سگھي. انھن ماڻھن جي ذھن ۾ اھا ڳالھ ويهاري وئي ھئي تہ جيڪو سندن عقيدي ۽ مذھب تي ايمان نہ رکي، سو عقل وارو نہ آھي، تنھنڪري انھن حضرت موسيٰ عليه السلام کي بيوقوف ۽ چريو سمجھيو.

3) فائدا ۽ سبق:

• ھن آيت مان معلوم ٿئي ٿو تہ حق جي مخالفت ڪرڻ وارا اڪثر دليل ۽ حجت کان بيوس ٿي وڃڻ بعد پنھنجي مخالف کي بدنام ڪرڻ، تھمت لڳائڻ ۽ چريو چوڻ جهڙا ھٿڪنڊا استعمال ڪندا آھن، پر اھڙين ڳالھين سان حق جي روشني نہ ٿي بجھي سگھجي.
• اھا ڳالھ سبق ڏئي ٿي تہ اسان کي ڪنھن جي اھڙي پروپيگنڊا ۽ بدنامي کان نہ گھٻرائجڻ گھرجي، ڇاڪاڻ تہ انبياء عليھم السلام کي بہ اھڙين تھمتن جو سامنو ڪرڻو پيو.
• ايمان ۽ عقل ۾ ڪو تضاد نہ آھي؛ قرآن مجيد ۽ انبياء جي تعليمات درحقيقت عقل ۽ فطرت سان ٺھڪندڙ آھن. جيڪي قرآن کي نہ ٿا سمجهن، اھي پنھنجي عقل کي صحيح طريقي سان استعمال نہ ڪرڻ ڪري ان کان محروم رھن ٿا.
• ھن آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي تہ قرآن مجيد کي غور ۽ تدبر سان پڙھون ۽ سمجهون، ڇاڪاڻ تہ قرآن جي تعليمات ۾ ئي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي آھي. جيڪو قرآن کي سمجھي ٿو، تنھن لاءِ اھو ھدايت ۽ رحمت بڻجي ٿو.