Shu'aro surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• الْمَلَإِ: Podshohning yaqinlari, zodagonlar va katta-katta amaldorlar.
• عَلِيمٌ: Juda bilimdon, mohir, o‘z ishining ustasi.

Tafsir:

Fir’avn Muso alayhissalomning mo‘jizasini ko‘rgach, o‘z atrofidagi zodagonlar va katta amaldorlarga yuzlanib, ularning e’tiqodini mustahkamlash va qo‘rquvni yo‘qotish uchun shunday dedi: “Bu odam, albatta, o‘ta bilimdon sehrgardir. U sehrni juda yaxshi o‘rgangan va bu ishda benihoya mohir. Uning ko‘rsatgan narsasi mo‘jiza emas, balki oddiy sehr-jodudir”. Fir’avn bu so‘zlari bilan xalqni Muso alayhissalomning haq payg‘ambar ekanligiga ishonib qolishlaridan saqlashni va ularning diqqatini mo‘jizaning haqiqatidan chalg‘itishni maqsad qilgan edi. U Musoning tayoq va qo‘l mo‘jizalarini ko‘rib turganiga qaramay, o‘jarlik va takabburlik bilan buni sehr deb atadi. Shuningdek, u bu gapni aytish bilan o‘z atrofidagi zodagonlardan Musoga qarshi kurashish bo‘yicha maslahat va yordam so‘rashga zamin hozirladi, chunki u ularning fikriga tayanib, Musoni yengish rejasini tuzmoqchi edi.

Foydalar:

• Bu oyatda haqni inkor etuvchi va o‘jarlik qiluvchi kimsalarning holati bayon qilingan. Ular ochiq-oydin mo‘jizalarni ko‘rsalar ham, o‘zlarining noto‘g‘ri yo‘llarini oqlash uchun turli bahonalar va yolg‘on da’volarni o‘ylab topadilar.
• Fir’avnning “sehrgar” degan ayblovi Muso alayhissalomning haqligini yana bir bor tasdiqlaydi, chunki haq payg‘ambarlar doimo o‘z qavmlarining yolg‘on ayblovlariga duch kelganlar. Bu mo‘minlarga sabr va matonat o‘rgatadi.
• Rahbarlarning o‘z atrofidagilarga ta’siri katta ekani, ularning so‘zlari xalqni yo to‘g‘ri yo‘lga, yo noto‘g‘ri yo‘lga boshlashi mumkinligi ko‘rsatilgan. Shuning uchun har bir inson, ayniqsa, rahbar bo‘lgan kishi so‘zlarida ehtiyot bo‘lishi kerak.
• Haqni yashirish va uni sehr, afsun kabi yolg‘on nomlar bilan atash – zolimlarning doimiy odati ekani, lekin Allohning yordami bilan haq doimo g‘olib kelishi bayon qilingan. Bu mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi va ularni haq yo‘lida sobit qadam bo‘lishga chorlaydi.