شعراء سۈرىسى — ئايەت 71

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ئەسنەم (أَصْنَامًا): «سەنەم»نىڭ كۆپلۈكى بولۇپ، تاش ياكى باشقا نەرسىلەردىن ئادەم سۈرىتىدە ياسالغان بۇت دېگەن مەنىدە.
• نەزەللۇ (نَظَلُّ): «زال» ياكى «ظَلَّ» فىئىلىنىڭ مۇدارىئ شەكلى بولۇپ، «كۈندۈزى داۋاملىق… بولۇپ قالىمىز» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ.
• ئاكىفىين (عَاكِفِينَ): «ئىعتىكاف» ياكى «ئۇكۇف» دىن ئېلىنغان بولۇپ، «بىر نەرسىگە چىڭ ئېسىلىپ، ئۇنىڭ يېنىدىن ئايرىلماي تۇرۇش» دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە بۇتلىرىنىڭ ئالدىدا داۋاملىق ئولتۇرۇپ، ئۇلارغا خىزمەت قىلىش ۋە ئىبادەت قىلىشنى كۆرسىتىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۆز قەۋمىنى ھەقىقىي ئىبادەتكە چاقىرىپ، ئۇلارنىڭ نېمىگە چوقۇنۇۋاتقانلىقىنى سورىغاندا، ئۇلار: «بىز بۇتلارغا چوقۇنىمىز، كۈندۈزى ئۇلارنىڭ ئالدىدا داۋاملىق ئولتۇرۇپ، ئۇلارغا خىزمەت قىلىپ، ئىبادەت قىلىمىز» دەپ جاۋاب بەردى.

ئۇلارنىڭ بۇ جاۋابى ئۇلارنىڭ نەقەدەر گۇمراھلىققا پاتقانلىقىنى، ئۆز قوللىرى بىلەن ياسىغان، ئۆزلىرىگە پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان تاش-بۇتلارغا چىن دىلىدىن بېرىلىپ، ئۇلارنىڭ ئالدىدا كۈن-تۈن ئولتۇرۇپ ئىبادەت قىلىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇلار بۇتلارنىڭ ئالدىدا تۇرۇش، ئۇلارغا يېقىنلىشىش ۋە ئۇلارغا خىزمەت قىلىشنى ئۆزلىرىنىڭ ئەڭ مۇھىم ئىشى قىلىۋالغان، ھەتتا بۇنى پەخىرلەنگەن ھالدا ئېيتقان.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان ئۆزىنىڭ ئەقلىنى ۋە قەلبىنى ئىشلەتمەي، ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ يولىغا كور-كورانە ئەگىشىپ كەتسە، ھەقىقىي ئىبادەت قىلىشقا تېگىشلىك بىر يالغۇز ئاللاھنى قويۇپ، ئۆزى ياسىغان نەرسىلەرگە چوقۇنۇپ قالىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇنداق گۇمراھلىقتىن ساقلىسۇن، بىزنى پەقەت ئۇنىڭغا خالىس ئىبادەت قىلىدىغان، ئۇنىڭ بىرلىكىگە چىن قەلبىدىن ئىشىنىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن. ئىسلام دىنى ئىنساننى بۇت-سەنەملەرگە قۇل بولۇشتىن قۇتۇلدۇرۇپ، بىر يالغۇز ئاللاھقا قۇل بولۇش شەرىپىگە ئېرىشتۈرىدىغان ئەڭ ئۇلۇغ نېئمەتتۇر. كېلىڭلار، بىز ھەممىمىز بۇ نېئمەتنىڭ قەدرىنى بىلىپ، ئاللاھقا شۈكۈر قىلايلى ۋە ئۇنىڭ يولىدا چىن كۆڭلىمىزدىن ئىبادەت قىلايلى.