سوره شعرا — آیه 71

معانی کلمات:

• أَصْنَامًا: جمع «صنم»، به معنای بتهایی که از سنگ یا چیزهای دیگر به شکل انسان یا موجودات دیگر میتراشیدند و آنها را میپرستیدند.
• عَاکِفِینَ: از ریشه «عکوف» به معنای ملازم بودن، ماندن و اقامت گزیدن بر چیزی با توجه و devotion کامل؛ مانند اعتکاف در مسجد که ماندن در آنجا با عبادت است.

تفسیر آیه:

هنگامی که حضرت ابراهیم (علیهالسلام) با قوم خود گفتوگو کرد و از آنها پرسید که چه چیزی را میپرستید، آنها در پاسخ گفتند: «ما بتهایی را عبادت میکنیم و پیوسته با devotion و خلوص بر عبادت آنها ملازم و مقیم هستیم.» منظورشان این بود که نه تنها به این بتها عبادت میکنند، بلکه در این کار ثابتقدم و پایدارند و لحظهای از آن جدا نمیشوند. این پاسخ نشان میدهد که آنها به پرستش بتها عادت کرده بودند و آن را بخشی از زندگی خود میدانستند، بدون اینکه درباره بطلان آن بیندیشند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید در انتخاب معبود خود دقت کند و از تقلید کورکورانه از نیاکان و عادات جامعه بپرهیزد؛ چرا که قوم ابراهیم بدون تفکر، به پرستش بتها ادامه میدادند.
• پایداری بر باطل، هرچند با اخلاص ظاهری باشد، نه تنها سودی ندارد، بلکه انسان را از حق دور میکند و او را در گمراهی عمیقتر فرو میبرد.
• این آیه دعوتی است به تفکر و پرسشگری در باورها و عبادات؛ همانگونه که ابراهیم (علیهالسلام) با مهربانی و حکمت، قوم خود را به اندیشیدن درباره معبودشان دعوت کرد.
• اسلام دین فطرت است و انسان را به پرستش خدایی دعوت میکند که خالق و روزیدهنده اوست، نه موجوداتی بیجان که هیچ سود و ضرری برای انسان ندارند.