Аш-Шуара сүресі — Аят 71

1. Сөздерге түсініктеме:

• أَصْنَامًا (аснам): «Санәм» — адам бейнесінде жасалған тас немесе басқа да заттан құйылған мүсіндер. Яғни, олар қолдан жасалған, өздері пішіндеген нәрселерге табынған.
• نَعْبُدُ (нағбуду): Құлшылық етеміз, табынамыз деген мағынада.
• نَظَلُّ (назаллу): Үнемі боламыз, күндіз-түні қаламыз дегенді білдіреді.
• عَاكِفِينَ (ғакифин): Бір нәрсеге беріліп, одан ажырамай, үнемі жанында болып, сол іске байланып қалу. «Иғтикаф» сөзі де осыдан шыққан — мешітте қалып, құлшылыққа берілу.

1. Аяттың тәпсірі:

Ибраһим (ғалейһис-сәләм) әкесі мен еліне: «Сендер неменеге табынасыңдар?» — деп сұраған кезде, олар: «Біз мүсіндерге табынамыз, оларға құлшылық етуге үнемі беріліп, жанында қалып қоямыз», — деп жауап берді. Олар өздерінің надандығын, адасушылығын ашық мойындады: қолдарымен жасаған, ешқандай пайда да, зиян да келтіре алмайтын тастарға табынып, күндіз-түні солардың алдында отырып, оларға құлшылық етуді өздеріне міндет етіп алған. Олар бұл істің қаншалықты қате екенін ойламай, ата-бабаларынан қалған әдетті соқыр түрде ұстанып, шынайы Жаратушыны танудан бас тартты. Бұл — ақыл мен пайымды тастап, еліктеу мен әдетке берілудің ащы мысалы.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Бұл аят адам баласын ойлануға шақырады: мен кімге табынып жүрмін? Менің құлшылығым шынайы Жаратушыға арналған ба? Өйткені өз қолымен жасаған нәрсеге табыну — ақылға сыймайтын үлкен адасушылық.
• Ислам — адамды соқыр еліктеуден, ата-баба әдетіне бас июден құтқарып, шынайы бір Аллаға бағыттайтын дін. Бұл — адамның абыройын сақтайтын, ақылын құрметтейтін жол.
• Құлшылықта берілу, үнемі бір іске адал болу — жақсы қасиет, бірақ ол тек шынайы Жаратушыға арналғанда ғана құнды. Пайдасыз нәрсеге берілген өмір — зая кеткен өмір.
• Ибраһим (ғалейһис-сәләм) сияқты шынайылықпен, даналықпен, жұмсақтықпен ақиқатты айту — әр мұсылманның парызы. Ол өз елінің қателігін ашық айтып, оларды тура жолға шақырды.
• Бұл аят бізге исламның қаншалықты айқын, таза және ақылға қонымды дін екенін көрсетеді. Ислам адамды құлдықтан, надандықтан азат етіп, тек бір Аллаға құлшылық ету арқылы шынайы бақытқа жеткізеді.