Аш-Шуара сүрөсү — Аят 84

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لِسَانَ صِدْقٍ (лисана сидкин): сөзмө-сөз "чындык тили" дегенди билдирет. Бул жерде "жакшы ысым", "жакшы мактоо", "эл оозунда калган жакшы сөз" деген мааниде колдонулган.
• فِي الْآخِرِينَ (фил ахирин): "кийинкилердин арасында", "менин кийин келе турган муундардын ичинде" дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим пайгамбар (алайхис-салам) Раббисине дуба кылып: "Оо, Раббим! Менин кийинки муундардын, келечектеги адамдардын арасында жакшы ысымымды, жакшы мактоомду калтыр" деп сураган. Башкача айтканда, ал өзүнөн кийин келе турган бардык элдер жана муундар аны жакшылык менен эскерүүсүн, ага жакшы сөз айтуусун, анын аты жакшылык менен аталышын каалап дуба кылган.

Аллах Таала анын бул дубасын кабыл кылды. Ошондуктан Ибрахим пайгамбардын аты бүгүнкү күнгө чейин бардык дин ээлеринин арасында жакшылык менен эскерилет. Мусулмандар, христиандар жана жөөттөр аны улуу пайгамбар катары таанышат, ага урмат-сый көрсөтүшөт жана аны жакшылык менен эскеришет. Бул — Аллахтын ага берген улуу белеги жана дубасынын кабыл болушунун далили.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Жакшы ысым калтыруу — улуу жакшылык: Адам өзүнөн кийин жакшы ат, жакшы эскерүү калтыруусу — бул чоң ийгилик жана Аллахтын берген жакшылыгы. Бул аркылуу адам өлгөндөн кийин да анын сооптору уланат.
• Дубанын күчү: Ибрахим пайгамбардын дубасы кабыл болуп, миңдеген жылдар бою бардык элдер аны жакшылык менен эскерип келет. Бул дубанын чын ыкластан жасалганда кандай улуу жыйынтык берерин көрсөтөт.
• Исламдын жалпылыгы: Ибрахим пайгамбарды бардык дин ээлери жакшылык менен эскерет. Бул Исламдын гана эмес, адамзаттын тарыхында чыныгы жакшылык жана чындык эч качан унутулбастыгын далилдейт.
• Жакшылыкка умтулуу: Ар бир адам өзүнөн кийин жакшы эскерүү калтырууга аракет кылышы керек. Бул — дүйнөдө да, акыретте да пайдалуу иш.
• Пайгамбарлардын жолун ээрчүү: Ибрахим пайгамбар сыяктуу жакшылык кылып, жакшы сөз айтып, жакшы ысым калтыруу — ыймандуу адамдын милдети.