Nəml surəsi — Ayə 25

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• يُخْرِجُ الْخَبْءَ — "xəbə" sözü ərəbcə "gizli olan, gizlədilmiş şey" deməkdir. Yəni Allah göylərdə və yerdə gizli saxlanılan şeyləri ortaya çıxarır.
• السُّجُود — burada səcdə yalnız Allaha edilən ibadət mənasındadır; yəni təvazö və itaət ilə Allaha yönəlmək.
• مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ — "gizlində saxladıqlarınız və aşkara çıxardıqlarınız" deməkdir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala şeytanın müşriklərin əməllərini onlara gözəl göstərdiyini və bunun nəticəsində onların Allaha səcdə etmədiklərini bildirir. Şeytan onların şirk və günah əməllərini bəzəyib süslədi ki, onlar yalnız tək Allaha səcdə etməsinlər.

Bəs onlar kimə səcdə etməlidirlər? O Allaha ki, göylərdə və yerdə gizli olan hər şeyi ortaya çıxarır. Göydə gizli olan yağışı, yerdə gizli olan bitkiləri, toxumları və digər nemətləri O üzə çıxarır. Elə bir qüdrət sahibi ki, heç bir şey Ondan gizli qala bilməz — sizin gizlində etdiyiniz əməlləri də, açıqda etdiyiniz əməlləri də bilir.

Bu ayə bizə xatırladır ki, səcdəyə və ibadətə yalnız o Allah layiqdir ki, həm yaratmaq, həm də ruzi vermək Onun əlindədir, həm də hər şeyi biləndir. Göylərin və yerin gizlinlərini ortaya çıxaran, qəlblərdə olanları bilən bir Rəbbə yönəlmək insanın ən böyük şərəfidir.

Ey insan! Bir düşün: göydən yağan yağış, yerdən bitən bitki, sənin qəlbində gizlətdiyin sirr — hamısı Allahın elmindədir. Belə bir Rəbbə səcdə etmək, Ona qulluq etmək sənə zillət deyil, əksinə izzət və rahatlıq gətirir. Şeytan səni bu yoldan çəkindirməyə çalışsa da, bil ki, həqiqi azadlıq yalnız Allaha qul olmaqdadır.

3) Dəvət xülasəsi:

Gəlin bu ayədən dərs götürək: qəlbimizi şeytanın vəsvəsəsindən təmizləyək, yalnız Allaha səcdə edək və Onun hər şeyi gördüyünü, bildiyini unutmayaq. Çünki gizli-açıq hər əməlimizi bilən Rəbbimiz bizi həmişə doğru yola yönəldir. Bu, həm qorxu, həm də ümid mənbəyidir — qorxu Onun ədalətindən, ümid isə Onun rəhmətindən.