سورت نمل — آیت 80

د کلمو معناګانې:

• الْمَوْتَىٰ: مړي، دلته مراد هغه كسان دي چې زړونه يې د كفر له امله مړه شوي دي.
• الصُّمَّ: كڼه، هغه كسان چې د حق د اورېدو له توانه بې برخې دي.
• الدُّعَاءَ: بلنه، يعني حق ته بلنه.
• وَلَّوْا مُدْبِرِينَ: شا كړي او مخ يې واړاوه، يعني له حق څخه تېښته او مخنيوى.

تفسير:

اى رسوله! ته نه شې كولاى چې مړو ته خپله خبره واورې، ځكه چې مړي د اورېدو وړتيا نه لري. همداسې ته نه شې كولاى چې كڼو ته خپله بلنه واورې كله چې دوى له تا مخ اړوي او په شا ځي. دا مثال د هغو كافرانو دى چې زړونه يې د كفر په وجه مړه شوي او غوږونه يې د حق د منلو لپاره كڼه شوي دي؛ دوى داسې دي لکه مړي او كڼه خلق چې هېڅ نه اوري او نه پوهېږي. ته يواځې د هغو خلقو پر زړونو اغېز كولى شې چې ژوندي زړونه لري او د حق د منلو لپاره چمتو دي، خو هغه څوك چې الله يې پر زړه مهر لګولى او له حق يې اړولى، ته يې هېڅ نه شې هدايت كولاى. دا ستا دنده نه ده چې هدايت وركړې؛ ستا دنده يواځې تبليغ دى، او هدايت يواځې د الله په لاس كې دى.

فايدې:

1. دا چې هدايت يواځې د الله په لاس كې دى، نو مومنان بايد له خپلې دندې (تبليغ او امر بالمعروف) نه ستړي نشي، ځكه چې دوى يواځې د پيغام رسولو مسووليت لري، نه د نتيجې.
2. دا چې د كافرانو او معاندانو لپاره بايد زړه سوځېدنه او خواشيني ونه كړو، ځكه چې دوى په خپله خوښه له حق څخه تېښته كوي.
3. دا چې د انسان زړه او غوږ كه د حق د منلو لپاره چمتو وي، نو د هدايت لپاره يې يواځې يو ښه پيغام كافى دى؛ نو موږ بايد تل د هغو خلكو لپاره دعا وكړو چې زړونه يې د حق د منلو لپاره چمتو وي.
4. دا چې د رسول الله ﷺ دا خبره ده، نو دا زموږ لپاره تسلي ده چې كه خلك زموږ خبره ونه مني، نو دا زموږ د تبليغ د ناكامۍ نښه نه ده، بلكې د هغوى د زړونو د سختۍ نښه ده.