Nəml surəsi — Ayə 80

1) Bəzi sözlərin izahı:

• تُسْمِعُ: eşitdirmək, dinlətmək.
• الْمَوْتَىٰ: ölülər; burada məcazi mənada qəlbi küfr səbəbindən ölmüş insanlar nəzərdə tutulur.
• الصُّمَّ: kar olanlar; burada haqqa qarşı qulağı bağlanmış, eşitməyən kimsələr mənasındadır.
• الدُّعَاءَ: çağırış, dəvət, xitab.
• وَلَّوْا مُدْبِرِينَ: arxa çevirib gedənlər, üz döndərib uzaqlaşanlar.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Sən qəlbi küfr üzündən ölmüş insanlara haqqı eşitdirə bilməzsən. Onlar sanki ölülərdir; ölü necə eşitmirsə, onlar da iman nurunu eşidib qəbul etmirlər. Həmçinin sən haqqa qarşı qulağı bağlanmış, kar kimi olan kimsələrə də çağırışını eşitdirə bilməzsən — xüsusən də onlar səndən üz döndərib arxa çevirərək uzaqlaşdıqda. Çünki kar adam sənə üz tutub yaxınlaşsa belə, çətin eşidir; bir də ki, üz döndərib gedirsə, heç eşitmir.

Bu ayə Allaha və Onun Peyğəmbərinə təsəlli və təlimatdır: dəvət vəzifəsi sənin öhdəndədir, hidayət isə Allahın əlindədir. Sən insanların qəlblərini zorla açmağa qadir deyilsən; sənin vəzifən haqqı olduğu kimi çatdırmaqdır. Kim qəlbini imana açsa, faydalanar; kim də küfr və inadla üz döndərsə, özünə zərər edər.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqqı qəbul etmək üçün insanın qəlbi diri, qulağı açıq olmalıdır. Qəlbi küfrlə ölmüş, qulağı inadla bağlanmış kimsəyə ən gözəl sözlər də təsir etməz. Ona görə də biz hər şeydən əvvəl Allaha yalvarıb qəlbimizin diriliyini, qulağımızın haqqa açıq olmasını diləməliyik. Quranın səsi bizə çatanda üz döndərib getməməli, əksinə, canla-qulaqla dinləyib ürəkdən qəbul etməliyik. Unutma: hidayət Allahın əlindədir, lakin səy və niyyət bizdən başlayır. Qəlbi Allaha bağlı olan insan üçün Quran ən böyük şəfa və nurdur. Gəlin qəlbimizi o nura açıq saxlayaq və haqqı eşidən, qəbul edən və yaşayan bəndələrdən olaq.