Ан-Намль сүрөсү — Аят 80

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• الْمَوْتَىٰ — өлүктөр. Бул жерде дили өлгөн, кабыл ала албаган адамдар.
• الصُّمَّ — дүлөйлөр. Бул жерде чындыкты угуудан кулагы бекитилген адамдар.
• الدُّعَاءَ — чакырык, үндөө, даават.
• وَلَّوْا مُدْبِرِينَ — жүз буруп, артка кетип бара жатышканда, баш тартып кеткенде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, сен дили өлгөн адамдарга чындыкты угуза албайсың. Ал адамдардын жүрөктөрү күфүр кесепетинен өлүп калган, алар эч кандай насаатты кабыл алышпайт. Ошондой эле сен кулагы дүлөй болуп калгандарга да чакырыгыңды угуза албайсың — алар сенден жүз буруп, баш тартып, артка кетип бара жатышканда, аларга айткан сөзүң жетпейт. Дүлөй адам сага бетме-бет келгенде эле укпайт, ал эми сенден жүз буруп кеткенде кантип угат? Бул жерде Аллах Таала пайгамбарга сооронуч берип, анын дааватына жооп бербегендердин жүрөктөрү өлүк, кулактары дүлөй экенин, алардын өздөрү чындыкты кабыл алуудан баш тартканын билдирип жатат. Алар чындыкты угуп, түшүнүп, пайда ала албагандыктан, алар өлүк жана дүлөй деп аталды.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Даават кылуучу адам натыйжаны Аллахтан күтүшү керек; адамдардын жүрөгүн өзгөртүү Аллахтын колунда.
• Чындыкты кабыл алуу жүрөктүн тирүүлүгүнө жана кулактын ачыктыгына байланыштуу. Жүрөгү тирүү, ниети таза адам чындыкты угат жана кабыл алат.
• Ислам дини ар дайым чындыкка чакырат, ага кулак каккандар өздөрүнө зыян кылат, башкаларга эмес.
• Аллах Таала пайгамбарды сооронуп, анын милдети жеткирүү гана экенин, натыйжа Аллахтын колунда экенин үйрөтөт.
• Бул аят бизди чындыкка ачык жүрөк жана ачык кулак менен мамиле кылууга, текеберликтен жана баш тартуудан сактанууга чакырат.