سوره نمل — آيت 9

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• يَا مُوسَىٰ: اي موسىٰ! (الله جو پنهنجي نبيءَ کي سڏ ڪرڻ).
• إِنَّهُ: بيشڪ اهو معاملو ۽ حقيقت اها آهي.
• أَنَا اللَّهُ: آءٌ ئي الله آهيان، يعني عبادت جو حقدار صرف آءٌ آهيان.
• الْعَزِيزُ: غالب ۽ زبردست، جنهن کي ڪو به مغلوب نه ٿو ڪري سگهي.
• الْحَكِيمُ: حڪمت وارو، پنهنجي تخليق، تدبير ۽ شريعت ۾ حڪمت جو مالڪ.

2) تفسير:

جڏهن حضرت موسىٰ عليه السلام طور جبل تي باهه وٽ پهتا، تڏهن الله تعاليٰ انهن کي سڏ ڪري ٻڌايو ته هيءَ جاءِ مبارڪ ۽ پاڪ آهي، جتي الله پنهنجي نبيءَ سان ڳالهائڻ ۽ کيس رسالت سان نوازڻ جو فيصلو ڪيو. ان جاءِ ۽ ان جي آس پاس جي ملائڪن تي به برڪت نازل ٿي، ۽ الله تعاليٰ هر ان شيءِ کان پاڪ آهي جيڪا سندس شان جي لائق نه هجي.

پوءِ الله تعاليٰ پنهنجي نبيءَ کي پنهنجي سڃاڻپ ڪرائي ۽ فرمايو: اي موسىٰ! بيشڪ آءٌ ئي الله آهيان، جيڪو عبادت جو اڪيلو حقدار آهيان. آءٌ غالب آهيان، پنهنجي دشمنن کان بدلو وٺڻ ۾ ڪنهن کان به نه ٿو هارجان. آءٌ حڪمت وارو آهيان، پنهنجي مخلوق جي تدبير ۽ پنهنجي شريعت ۽ حڪمن ۾ پوري حڪمت رکندڙ آهيان. منهنجي ذات ۾ ڪا به ڪمي يا بي حڪمتي نه آهي.

هيءَ آيت انهيءَ عظيم لمحي جو حصو آهي، جڏهن الله تعاليٰ پنهنجي نبيءَ موسىٰ عليه السلام سان سڌو سنئون ڳالهايو ۽ کيس پنهنجي ربوبيت ۽ الوهيت جو يقين ڏياريو، ته جيئن هو فرعون جهڙي سرڪش بادشاهه وٽ رسالت جو بار کڻي وڃي ۽ ڪنهن به مشڪل کان نه ڊڄي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبيءَ سان سڌو ڳالهائڻ ۽ کيس پنهنجي ذات جي سڃاڻپ ڪرائڻ، ان ڳالهه جو ثبوت آهي ته الله پنهنجي ٻانهن کي ڪڏهن به اڪيلو نه ٿو ڇڏي.
• ”العزيز“ ۽ ”الحكيم“ الله جا عظيم صفت آهن، جن تي غور ڪرڻ سان دل ۾ الله جي وحدانيت ۽ قدرت جو يقين وڌي ٿو.
• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته زندگيءَ جي هر مشڪل ۾ الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هو غالب به آهي ۽ حڪمت وارو به.
• الله پنهنجي نبيءَ کي سڏ ڪري پنهنجي سڃاڻپ ڪرائي، ان مان معلوم ٿئي ٿو ته الله پنهنجي ٻانهن سان محبت ۽ شفقت جو معاملو رکي ٿو.
• هيءَ آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان به الله کي سندس صفتن سان سڃاڻون، سندس عبادت ۾ اخلاص پيدا ڪيون ۽ قرآن جي تعليمات تي عمل ڪري پنهنجي دنيا ۽ آخرت سنوارڻ جي ڪوشش ڪيون.