Qəsəs surəsi — Ayə 65

Sözlərin izahı:

• يُنَادِيهِمْ (yünādīhim): Onlara səslənir, xitab edir.
• مَاذَا (māzā): Nə? Nə ilə? Hansı cavabı?
• أَجَبْتُمُ (əcəbtüm): Cavab verdiniz.
• الْمُرْسَلِينَ (əl-mürsəlīn): Göndərilmiş peyğəmbərlər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Qiyamət gününün dəhşətli mənzərələrindən birini bizə göstərir. Həmin gün Allah-taala kafirlərə və haqqı yalan sayanlara müraciət edərək soruşacaq: "Sizə göndərdiyim peyğəmbərlərə nə cavab verdiniz? Onların təbliğ etdiyi tövhidə, risalətə və axirətə iman gətirdinizmi? Yoxsa onları yalançı sayıb üz çevirdinizmi?"

Bu sual təkcə bir sorğu deyil — bu, həqiqətin üzə çıxacağı, heç bir bəhanənin, heç bir yalanın işə yaramayacağı andır. Dünyada ikən hər kəsə peyğəmbərlər vasitəsilə haqq yolu göstərilmişdi. Kim ki bu dəvəti qəbul edib iman gətirdi, o, nicat tapdı; kim ki təkəbbür göstərib üz çevirdi, o, həmin gün cavabsız qalacaq.

Allah bu sualı verməkdən məqsəd Onun bir şeyi öyrənməsi deyil — çünki Allah hər şeyi bilir. Bu sorğu, insanların öz əməllərinin şahidi olması, ədalətin tam şəkildə təzahür etməsi və heç kimin "mənə xəbər verilməmişdi" deyə bəhanə gətirə bilməməsi üçündür. Bu, həm də möminlər üçün bir təsəllidir: onlar dünyada ikən peyğəmbərlərin dəvətinə "ləbbeyk" dedilər, indi isə əbədi mükafata nail olacaqlar.

Ey insan! Bu ayə sənə xitab edir. Peyğəmbərlər sənə Allahın birliyini, namazı, orucu, halal-haramı, gözəl əxlaqı öyrətdilər. Sən bu dəvətə nə cavab verdin? Əgər hələ də cavab verməmisənsə, bil ki, bu gün — Qiyamət günü — hər kəsin cavabı ortaya çıxacaq. Elə indi, sağlığında, bu dəvəti qəbul et; çünki o gün veriləcək cavab deyil, yalnız hesab olacaq. Peyğəmbərlərin gətirdiyi nurla qəlbinizi işıqlandırın, çünki bu nur dünyada da, axirətdə də yolunuzu aydınladacaq.