سوره قصص — آیه 9

معانی کلمات:

• قُرَّتُ عَيْنٍ: روشنی چشم، مایهی خوشحالی و شادی.
• عَسَى: امید است، شاید.
• نَتَّخِذَهُ وَلَدًا: او را به فرزندی بگیریم (پسرخوانده کنیم).
• لَا يَشْعُرُونَ: درک نمیکنند، آگاه نیستند.

تفسیر آیه:

هنگامی که فرعون و اطرافیانش تصمیم به قتل موسی (علیهالسلام) گرفتند، آسیه، همسر فرعون، که زنی مؤمن و خداجو بود، به فرعون گفت: این کودک، مایهی روشنی چشم من و توست. او را نکشید؛ امید است که برای ما سودمند باشد یا او را به فرزندی بگیریم. اما فرعون و قوم او نمیدانستند که این همان کودکی است که نجاتدهندهی بنیاسرائیل و عامل نابودی حکومت ستمگر فرعون خواهد بود. آنان از تقدیر الهی بیخبر بودند و نمیدانستند که این کودک، به فرمان خدا، وسیلهی هلاکت آنان خواهد شد. این سخن آسیه، جلوهای از لطف و تدبیر الهی بود که موسی را از مرگ حتمی نجات داد و او را در دامان دشمنترین افراد، یعنی خاندان فرعون، پرورش داد تا ارادهی خداوند تحقق یابد.

فواید و پیامهای آیه:

• حکمت و تدبیر الهی: خداوند متعال برای حفظ بندگانش، راههایی قرار میدهد که از درک و تصور بشر خارج است. او میتواند از دلِ خانهی دشمن، یار و یاور خود را پرورش دهد و نقشههای دشمنان را نقش بر آب کند.
• نقش زنان مؤمن در تاریخ: آسیه، همسر فرعون، با ایمان و شجاعت خود، در برابر ظلم فرعون ایستاد و وسیلهی نجات یک پیامبر الهی شد. این نشان میدهد که زنان مؤمن میتوانند در سرنوشت امتها تأثیرگذار باشند و در سختترین شرایط، یاریگر حق باشند.
• عاقبتاندیشی و دوراندیشی: سخن آسیه مبنی بر «امید است که برای ما سودمند باشد» نشان میدهد که انسان باید در تصمیمات خود، جوانب مختلف را بسنجد و از نابودی فرصتها بپرهیزد. چهبسا کسی که امروز دشمن اوست، فردا مایهی خیر و برکت او شود.
• بیخبری انسان از آینده: فرعون و قومش نمیدانستند که این کودک، عامل نابودی آنان است. این درس بزرگی است که انسان هرگز از آینده بیخبر است و نباید به قدرت و تدبیر خود مغرور شود؛ زیرا تنها خداوند است که سرنوشت را رقم میزند و هیچکس از تقدیر او گریزی ندارد.
• محبت و عطوفت انسانی: حتی در دلِ یک زنِ درباریِ ظالمترین پادشاهان، محبت به یک کودک بیگناه میتواند غلبه کند و مانع قتل او شود. این نشان میدهد که فطرت پاک انسانی، حتی در محیطهای فاسد نیز میتواند راهگشا باشد.