Аль-Анкабут сүресі — Аят 36

1. Сөздердің мағынасы:

• مَدْيَنَ (Мәдйан): Шуғайыб пайғамбардың елінің атауы, ол аймақ сол кездегі сауда-саттықпен айналысқан халық болған.
• أَخَاهُمْ (ағалары): Оларға туыстық жағынан жақын, яғни өз іштерінен шыққан аға-бауырлары.
• شُعَيْبًا (Шуғайыб): Аллаһ тағаланың Мәдйан еліне жіберген пайғамбары.
• اعْبُدُوا (ғибадат етіңдер): Тек Аллаһқа құлшылық жасаңдар.
• وَارْجُوا (үміт етіңдер): Үміт артыңдар, күтіңдер.
• الْيَوْمَ الْآخِرَ (Ақырет күні): Қиямет күні, соңғы өмір.
• تَعْثَوْا (бүлік шығармаңдар): Жер бетінде бүлік пен бұзақылық таратпаңдар.
• مُفْسِدِينَ (бүлікшілер): Іс-әрекеттерімен бүлік таратушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала Мәдйан еліне олардың өз іштерінен шыққан туыстары Шуғайыбты (ғ.с.) пайғамбар етіп жіберді. Шуғайыб (ғ.с.) өз еліне былай деп үндеді: «Уа, қауымым! Тек жалғыз Аллаһқа құлшылық етіңдер, Оған серік қоспаңдар, әрі құлшылықтарыңның сауабын Ақырет күнінен үміт етіп, сол күнге дайындық жасаңдар. Жер бетінде күнә істер жасап, бүлік пен бұзақылық таратпаңдар, қайта Аллаһқа тәубе етіп, Оған бойсұныңдар».

Бұл аятта Шуғайыб пайғамбардың үш негізгі үндеуі баяндалады: біріншісі — Аллаһты жалғыз деп біліп, тек Оған құлшылық ету; екіншісі — Ақырет күнін еске алып, жасаған игі амалдардың сауабын сол күннен үміт ету; үшіншісі — жер бетінде күнә жасап, бүлік шығарудан тыйылу. Бұл үндеулер тек сол замандағы Мәдйан еліне ғана емес, барлық адамзатқа арналған мәңгілік өсиет.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Таухидтің маңыздылығы: Аяттың ең басты шақыруы — Аллаһты жалғыз деп танып, тек Оған құлшылық ету. Бұл барлық пайғамбарлардың ортақ үндеуі.
• Ақыретке сену — жақсылыққа түрткі: Ақырет күнін үміт ету адамды игі амалдарға бастайды, өйткені әрбір жақсылықтың сауабы сол күні беріледі.
• Бүліктен сақтану: Жер бетінде бүлік пен бұзақылық тарату — қоғамға зиян. Ислам адамды бейбітшілікке, тазалыққа және жақсылыққа шақырады.
• Пайғамбарлардың мейірімділігі: Шуғайыб (ғ.с.) өз еліне туыс ретінде жанашырлықпен үндеді. Бұл — дін таратудағы мейірім мен ізгіліктің үлгісі.
• Тәубе есігі ашық: Аят адамдарды күнәдан тыйылып, Аллаһқа бет бұруға шақырады. Тәубе ету — әрбір мұсылманның қолындағы мүмкіндік.

Осылайша, бұл аят адамды Аллаһқа құлшылыққа, Ақыретті еске алуға және қоғамда бүлік таратпауға шақыратын мәңгілік өсиет болып табылады.