سوره آل عمران — آیه 130

معانی کلمات:

• رِبا: زیادتی و افزونهای که در قرض و معامله گرفته میشود و در اسلام حرام است.
• أَضْعافاً مُضاعَفَةً: افزایشهای پیاپی و چند برابر شدنِ مکررِ بدهی، به گونهای که اصل پول به مرور زمان چند برابر گردد.

تفسیر آیه:

ای کسانی که به خدا و رسولش ایمان آوردهاید و به شریعت او عمل میکنید! از ربا به هر شکل و نوعی که باشد، بپرهیزید و آن را نخورید. همانگونه که اهل جاهلیت عمل میکردند، وقتی زمان پرداخت بدهی فرا میرسید، به بدهکار میگفتند: یا اصل پول را بپرداز یا مبلغ را افزایش بده و مدت را تمدید کن؛ و این کار سال به سال تکرار میشد تا آنجا که بدهیِ اندک، به مبلغی عظیم و چند برابر تبدیل میگردید. خداوند شما را از این عمل زشت و ظالمانه بازمیدارد و حتی اگر افزایش اندک هم باشد، آن را حرام کرده است؛ چه رسد به افزایشهای مکرر و چند برابر. پس از خداوند پروا کنید و در تمام امور، بهویژه در معاملات مالی، حدود و فرامین او را رعایت نمایید و از آنچه نهی کرده، دوری کنید؛ باشد که در دنیا و آخرت رستگار شوید و به سعادت و فلاح دست یابید.

فواید و پیامهای آیه:

• ربا یکی از گناهان کبیره است که خداوند به صراحت آن را حرام کرده و مؤمنان را از آن برحذر داشته است؛ زیرا سبب ظلم و فساد در جامعه و نابودی برکت مال میشود.
• اسلام دین رحمت و عدالت است؛ با تحریم ربا، از فقرا و نیازمندان حمایت میکند و جلوی استثمار طبقه ضعیف توسط ثروتمندان را میگیرد.
• تقوا و پرهیزگاری، کلید رستگاری و سعادت است؛ هرکس از خدا بترسد و از محرمات دوری کند، خداوند در کارهایش گشایش و برکت قرار میدهد.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در معاملات مالی، به دنبال سود حلال و پاک باشند و از هرگونه درآمد حرام که موجب خشم خداوند و زوال نعمتهاست، اجتناب کنند.