સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 156

શબ્દોની સમજૂતી:

• ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ: તેઓએ ધરતી પર સફર કરી (વ્યાપાર કે રોજગારની શોધમાં).
• غُزًّى: યુદ્ધમાં ગયેલા લોકો; આ "غَازٍ" નું બહુવચન છે.
• حَسْرَةً: પસ્તાવો, અફસોસ અને દુઃખ.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા ઈમાનવાળાઓને નસીહત કરે છે કે તેઓ કાફિરો અને મુનાફિકો જેવા ન બની જાય. તે લોકો જ્યારે તેમના ભાઈઓ કે સંબંધીઓ વ્યાપાર કે રોજગારની શોધમાં સફર કરે, અથવા જિહાદ માટે યુદ્ધના મેદાનમાં જાય, અને ત્યાં તેમનું મૃત્યુ થાય કે તેઓ શહીદ થાય, તો તે લોકો કહે છે: "જો તેઓ અમારી પાસે રહ્યા હોત, તો ન મરતા અને ન માર્યા જાત." આવું કહેવું અને આવી માન્યતા રાખવી એ ખોટી છે, કારણ કે મૃત્યુ અને જીવન ફક્ત અલ્લાહના હાથમાં છે. અલ્લાહ આવી બેહૂદી માન્યતાને તેમના દિલોમાં પસ્તાવો અને દુઃખ બનાવી દે છે, જેથી તેઓ વધુ પરેશાન થાય. હકીકત એ છે કે અલ્લાહ જ જીવન આપે છે અને મૃત્યુ આપે છે. ઘરમાં બેસી રહેવાથી કોઈનું મૃત્યુ ટળતું નથી, અને સફર કે યુદ્ધમાં જવાથી કોઈનું મૃત્યુ વહેલું થતું નથી. બધું અલ્લાહની કુદરત અને તેની ઈચ્છા પ્રમાણે થાય છે. અલ્લાહ તમારા દરેક કાર્યને જોઈ રહ્યો છે અને તેના પ્રમાણે તમને બદલો આપશે.

આયતમાંથી મળતો બોધ:

1. મુસલમાનોએ કાફિરો અને મુનાફિકોની જેમ ખોટી માન્યતા ન રાખવી જોઈએ કે સફર કે જિહાદમાં જવાથી મૃત્યુ વહેલું આવે છે.
2. જીવન અને મૃત્યુ સંપૂર્ણપણે અલ્લાહના હાથમાં છે; તેની મરજી વગર કંઈ થતું નથી.
3. અલ્લાહ દરેક કાર્યને જુએ છે, તેથી સારા કાર્યો કરવા અને ખોટી માન્યતાઓથી બચવું જોઈએ.
4. મુસલમાને અલ્લાહ પર ભરોસો રાખવો જોઈએ અને તેની કુદરત પર સંતોષ રાખવો જોઈએ, જેથી દિલને શાંતિ મળે.
5. આ આયત ઈસ્લામની સુંદરતા દર્શાવે છે કે તે આપણને અંધશ્રદ્ધા અને ખોટી માન્યતાઓથી દૂર રહીને અલ્લાહ પર વિશ્વાસ રાખવાનું શીખવે છે.