آل عمران سۈرىسى — ئايەت 187

1) ئاساسلىق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• مِيثَاقَ: ئەھدە، پۇختا ۋەدە، كۈچلۈك كېلىشىم.
• أُوتُوا الْكِتَابَ: كىتاب بېرىلگەنلەر، يەنى يەھۇدىيلار ۋە ناسارالار (تەۋرات ۋە ئىنجىل بېرىلگەنلەر).
• لَتُبَيِّنُنَّهُ: ئۇنى چوقۇم ئېنىق بايان قىلىسىلەر، يەنى كىتابتىكى ھەقىقەتنى ئاشكارىلىشىڭلار كېرەك.
• وَلَا تَكْتُمُونَهُ: ۋە ئۇنى يوشۇرمايسىلەر.
• فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ: ئۇنى ئارقىلىرىغا تاشلىۋەتتىلەر، يەنى ئەھدىنى پۈتۈنلەي ئۇنتۇپ، ھۆرمەت قىلمىدى.
• وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا: ئۇنىڭ بەدىلىگە ئازغىنا باھا ئالدىلار، يەنى دۇنيانىڭ ئازغىنا مەنپەئىتى ئۈچۈن ھەقىقەتنى ساتتىلار.
• فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ: ئۇلارنىڭ قىلغان سودىسى نەقەدەر يامان!

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، ئىلگىرىكى ئەھلى كىتابلارنىڭ، يەنى يەھۇدىي ۋە ناسارالارنىڭ ئۆتكەن ھەرىكەتلىرىنى ئەسلىتىدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا ئۆزىنىڭ كىتابىنى ئاتا قىلغان ۋە ئۇلارنىڭ ئۈستىگە مۇنداق بىر پۇختا ئەھدە ئالغان: ئۇلار كىتابتىكى ھەقىقەتنى، شۇنداقلا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە دائىر ئالامەتلەرنى كىشىلەرگە ئېنىق بايان قىلىشى، ھەرگىز يوشۇرماسلىقى كېرەك ئىدى. لېكىن ئۇلار بۇ ئەھدىنى پۈتۈنلەي ئۇنتۇپ، ئۇنى ئارقىلىرىغا تاشلىۋەتتى. ئۇلار ھەقىقەتنى يوشۇرۇش ۋە كىتابنى بۇرمىلاش ئارقىلىق دۇنيانىڭ ئازغىنا مەنپەئىتىنى، يەنى مال-دۇنيا ۋە ئەمەل-مەنسەپنى ئالدى. ئۇلارنىڭ بۇ قىلمىشى نەقەدەر رەزىل ۋە يامان سودا! ئۇلار ئاللاھنىڭ ئەھدىسىنى ئازغىنا دۇنيا مەنپەئىتىگە ئالماشتۇرۇۋەتتى.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئىلىم ئامانەتتۇر: ئاللاھ بىزگە بەرگەن ھەر قانداق ئىلىم، ئۇنى باشقىلارغا يەتكۈزۈش مەسئۇلىيىتىنى يۈكلەيدۇ. ئىلىمنى يوشۇرۇش ۋە ھەقىقەتنى ياپىش ئېغىر گۇناھتۇر.
• دۇنيا مەنپەئىتى ھەقىقەتتىن ئۈستۈن ئەمەس: دۇنيانىڭ مال-مۈلكى، ئەمەل-مەنسىپى قانچىلىك جەلپ قىلارلىق بولسىمۇ، ئۇ ھەرگىز ھەقىقەتنى يوشۇرۇشقا باھانە بولالمايدۇ. ھەقىقەتنى سېتىش ھەر قانداق باھادىن ئەرزان.
• ئەھدىگە ۋاپا قىلىش ئىماننىڭ بىر قىسمى: ئاللاھ بىلەن قىلىنغان ئەھدىگە ۋاپا قىلىش مۇئمىننىڭ ئالاھىدىلىكىدۇر. ئەھدىنى بۇزۇش مۇناپىقلىقنىڭ ۋە خىيانەتنىڭ ئالامىتىدۇر.
• ئىسلام دىنى ھەقىقەتنى ئاشكارىلاشنى بۇيرۇيدۇ: ئىسلام بىزنى ھەمىشە ھەقىقەتنى ئېيتىشقا، ئادىللىقنى قوغداشقا ۋە ياخشىلىقنى تارقىتىشقا چاقىرىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە ھەقىقەتنى يوشۇرۇشنىڭ قانچىلىك خەتەرلىك ئاقىبەت ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ.
• قۇرئان كەرىم ھەقىقەتنىڭ مەنبەسىدۇر: ئاللاھ بىزگە قۇرئاننى ھىدايەت ۋە نۇر قىلىپ بەردى. ئۇنى ئوقۇش، چۈشىنىش ۋە ئەمەل قىلىش بىزنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئازابتىن قۇتۇلدۇرىدۇ. ئىسلام دىنى ھەقىقەتنى ئاشكارىلايدىغان، ئىنسانلارنى ياخشىلىققا يېتەكلەيدىغان دىندۇر.