سوره آل عمران — آیه 187

معانی کلمات:

• ميثاق: پیمان محکم و عهد مؤکد.
• لَتُبَيِّنُنَّهُ: باید آن را (کتاب آسمانی) برای مردم آشکار و روشن کنید.
• فَنَبَذُوهُ: آن را دور افکندند و رها کردند.
• ثَمَنًا قَلِيلًا: بهای اندک و ناچیز (از متاع دنیا).

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که خداوند از کسانی که به آنان کتاب آسمانی (تورات و انجیل) داده شده بود، پیمانی محکم گرفت که: «حتماً آن را برای مردم بیان کنید و آن را کتمان نکنید.» یعنی دانشمندان یهود و نصاری موظف بودند آنچه را در کتابهایشان از نشانههای پیامبر اسلام و احکام الهی آمده است، بدون هیچ کموکاستی به مردم اعلام کنند و حقیقت را پنهان نسازند. اما آنان این پیمان را پشت سر انداختند و به آن پشت کردند؛ یعنی آن را نادیده گرفتند و به آن اهمیت ندادند. در عوض، در برابر کتمان حق و تحریف کتاب، بهای اندکی از دنیا (مانند مال، مقام و جاه) را برگزیدند و حقیقت را به دنیای ناچیز فروختند. چه بد معاملهای است معاملهای که آنان انجام دادند؛ زیرا سعادت جاودان را از دست دادند و به متاع زودگذر دنیا دل خوش کردند.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت علم و مسئولیت علما: کسانی که از سوی خداوند علم و معرفت به کتابهای آسمانی دارند، مسئولیت سنگینی در قبال نشر و بیان حقیقت بر عهده دارند و نباید آن را کتمان کنند.
2. نکوهش دنیاپرستی: فروختن حق و حقیقت به بهای اندک دنیا، از زشتترین اعمال است و انسان را از رحمت الهی دور میسازد.
3. وفای به عهد الهی: خداوند با همه انسانها پیمان بسته است که حق را بگویند و باطل را پنهان نکنند؛ بنابراین هر مسلمانی باید در هر شرایطی اهل صداقت و بیان حقیقت باشد.
4. پندآموزی از تاریخ: داستان اهل کتاب هشدار و عبرتی است برای امت اسلامی تا مبادا همانند آنان با نعمت قرآن و علم نبوی برخورد کنند و آن را به دنیای کمبها بفروشند.
5. محبت به پیامبر (ص): بیان نشانههای پیامبر اسلام در کتب پیشین، نشانه راستگویی او و دعوتی است به پیروی از دین کامل اسلام که سعادت دنیا و آخرت را تضمین میکند.