સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 19

શબ્દોના અર્થ:

• الدِّينَ: ધર્મ, જીવન-પદ્ધતિ, અને ઈબાદતનો માર્ગ.
• الْإِسْلَامُ: અલ્લાહ સામે સંપૂર્ણ આત્મસમર્પણ, આજ્ઞાપાલન અને એકત્વવાદ.
• أُوتُوا الْكِتَابَ: જેમને ગ્રંથ આપવામાં આવ્યો — એટલે કે યહૂદી અને ખ્રિસ્તી.
• بَغْيًا: અન્યાય, હઠ, અહંકાર, અને સત્તાની લાલસા.
• سَرِيعُ الْحِسَابِ: ઝડપથી હિસાબ લેનાર.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે તેની નજરમાં સ્વીકાર્ય અને પસંદ કરેલો ધર્મ ફક્ત ઈસ્લામ છે. ઈસ્લામ એટલે અલ્લાહ સામે સંપૂર્ણ આત્મસમર્પણ કરવું, તેની એકત્વમાં વિશ્વાસ રાખવો, તેની આજ્ઞાઓનું પાલન કરવું, અને તેના તમામ પયગંબરો પર ઈમાન લાવવું — જેમાં અંતિમ પયગંબર મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) પર ઈમાન પણ સામેલ છે. તેમના આગમન પછી અલ્લાહ કોઈ પણ વ્યક્તિ પાસેથી ઈસ્લામ સિવાય બીજો કોઈ ધર્મ કબૂલ કરશે નહીં.

પછી અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે યહૂદીઓ અને ખ્રિસ્તીઓએ પોતાના ધર્મમાં જે મતભેદો અને ફૂટ પેદા કરી, તે ફક્ત એ પછી થયું જ્યારે તેમની પાસે જ્ઞાન અને પુરાવા આવી ચૂક્યા હતા. તેમને ખબર હતી કે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) સાચા પયગંબર છે, તેમ છતાં તેમણે ઈર્ષ્યા, હઠ, અને દુન્યવી સત્તા-સત્તાની લાલસાને કારણે તેમને નકાર્યા. આ મતભેદ સત્યની અજાણતાને કારણે નહોતો, પરંતુ જાણી જોઈને કરેલી હઠ અને અન્યાયને કારણે હતો.

અને જે વ્યક્તિ અલ્લાહની આયતોને નકારે છે — એટલે કે તેના પુરાવાઓ, ચિહ્નો, અને પયગંબરો દ્વારા ઉતારેલા ગ્રંથોને ઝૂઠલાવે છે — તો અલ્લાહ તેનો હિસાબ ખૂબ ઝડપથી લેશે. કોઈને એમ ન લાગવું જોઈએ કે ન્યાયનો દિવસ દૂર છે; તે ચોક્કસ આવવાનો છે, અને જે ચોક્કસ આવવાનું હોય તે હંમેશા નજીક જ હોય છે.

આયતમાંથી શીખવા મળતી બોધપાઠ:

1. ઈસ્લામ જ એકમાત્ર સ્વીકાર્ય ધર્મ છે — અલ્લાહની નજરમાં સત્ય અને માન્ય ધર્મ ફક્ત ઈસ્લામ છે, જે તેના તમામ પયગંબરોનો માર્ગ છે.
2. જ્ઞાન પછીની હઠ વધુ ખતરનાક છે — જ્યારે સત્ય સ્પષ્ટ થઈ જાય, તો તેને નકારવું એ અન્યાય અને હઠ છે, જે વ્યક્તિને વિનાશ તરફ લઈ જાય છે.
3. ઈર્ષ્યા અને સત્તાની લાલસા ફૂટ પેદા કરે છે — ધાર્મિક મતભેદોનું મૂળ ઘણી વાર દુન્યવી લાલસા અને અહંકાર હોય છે, જે સમાજને વિખેરી નાખે છે.
4. અલ્લાહનો હિસાબ ઝડપી છે — જે લોકો અલ્લાહની આયતોને ન