Rum surasi — Oyat 55

Kalimalarning maʼnolari:

• Yaqumus-saʼah — Qiyomat qoyim boʻladigan kun.
• Yuksimu — qasam ichadilar.
• Al-mujrimun — gunohkorlar, mushriklar.
• Ma labisu — qancha turdilar, qancha muddat qoldilar.
• Gʻayra soʻah — bir soatdan boshqa, yaʼni juda oz vaqt.
• Yuʼfakun — (haqdan) burib yuboriladilar, adashtiriladilar.

Tafsir:

Qiyomat kuni kelib, Alloh bandalarni qabrlaridan tiriltirganda, gunohkor-mujrimlar (mushriklar) qasam ichib: “Biz (dunyoda yoki qabrda) bir soatdan ortiq turmadik”, deydilar. Ular dunyo hayotining naqadar qisqa va o‘tkinchi ekanini, oxiratning abadiyligini ko‘rib, o‘zlarining o‘sha yolg‘on va g‘aflatli hayotlarini arzimas bir lahza deb biladilar. Ammo ularning bu qasamlari yolg‘ondir, chunki ular haqiqatni yashirishga urinadilar.

Xuddi shuningdek, ular dunyoda ham haqdan yuz o‘girib, yolg‘onga berilib yurgan edilar. Payg‘ambarlar keltirgan haqiqatni inkor etib, o‘zlarini aldab, botil yo‘ldan borganlar. Qiyomatda ham shu odatlariga ko‘ra yolg‘on qasam ichadilar. Ammo bu yerda ularning yolg‘onlari fosh bo‘ladi va hech qanday foyda bermaydi.

Foydalar:

1. Dunyo hayoti juda qisqa va o‘tkinchidir. Qiyomat kunida odamlar butun dunyo hayotini bir soatdek his qiladilar. Demak, bu qisqa umrni Allohga ibodat va yaxshi amallar bilan o‘tkazish — eng dono ishdir.
2. Yolg‘on va haqdan yuz o‘girish insonni na dunyoda, na oxiratda qutqara olmaydi. Gunohkorlar qiyomatda ham yolg‘on qasam ichishga urinadilar, lekin bu ularni azobdan qutqara olmaydi.
3. Inson o‘zining oxiratini eslab, har bir ishida rostgo‘y bo‘lishi va haqiqatga ergashishi lozim. Chunki yolg‘onchilik insonni dunyoda ham, oxiratda ham sharmandalikka olib boradi.
4. Qiyomat kuni har bir inson o‘z qilmishlariga guvoh bo‘ladi. Shuning uchun bugundanoq tavba qilib, to‘g‘ri yo‘lga qaytish — eng yaxshi g‘animatdir.