Ар-Рум сүрөсү — Аят 56

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَبِثْتُمْ — "турдуңар, жүрдүңөр, кармалдыңар". Бул жерде өлгөндөн кийинки кабырдагы жашоо убактысын билдирет.
• كِتَابِ اللَّهِ — "Аллахтын жазуусу, Аллахтын илиминдеги жазуу". Бул Аллахтын алдын ала билиминде жана тагдырында белгиленген нерсени билдирет, тактап айтканда, адамдардын кабырда канча убакыт турарын.
• يَوْمِ الْبَعْثِ — "тирилүү күнү, кайра тирилүү күнү". Кыямат күнүндө өлгөндөрдүн баары кайра тирилип, Аллахтын алдына чогултула турган күн.
• أُوتُوا — "берилди, ыйгарылды". Илим жана ыйман өздөрүнө берилген адамдар дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта кыямат күнүндөгү абалды сүрөттөп берет. Качан кайра тирилүү болуп, адамдар кабырларынан чыгып, эсеп-кысап башталганда, Аллах тарабынан илим жана ыйман берилген адамдар — пайгамбарлар, периштелер жана ыймандуу пенделер — каапырларга жана кайра тирилүүнү четке каккандарга кайрылып: "Силер Аллахтын илиминде жазылган тагдыр боюнча өлгөндөн кийин кабырда тирилүү күнүнө чейин турдуңар. Мына, бул — силер четке каккан тирилүү күнү! Эми анын чындык экенин өз көзүңөр менен көрүп турасыңар. Бирок силер дүйнөдө ага ишенбей, аны жалганга чыгарып, билбестик кылып келгенсиңер" — деп айтышат.

Башкача айтканда, бул аят каапырлардын дүйнөдө кайра тирилүүнү четке каккандыгын жана анын чындык экенин кыяматта өз көздөрү менен көргөндө кандай кыйналганын көрсөтөт. Ошондой эле илим жана ыйман ээлеринин кыяматта каапырларга каршы күбө болуп, акыйкатты айтканын баяндайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Кайра тирилүү — акыйкат: Бул аят кайра тирилүүнүн сөзсүз болорун жана ага ишенүүнүн зарылдыгын эскертет. Ким аны четке какса, кыяматта өкүнүчкө калат.
• Илим жана ыйман — чоң байлык: Аллах илим жана ыйман берген адамдар кыяматта акыйкатты айтып, күбө болушат. Бул бизди илим үйрөнүүгө жана ыйманды бекем кармоого чакырат.
• Дүйнө — убактылуу: Адам өлгөндөн кийин кабырда тирилүү күнүнө чейин турат. Бул дүйнөнүн өткөөл жана убактылуу экенин, ал эми акыреттин түбөлүк экенин түшүндүрөт.
• Өкүнүчтүн пайдасыздыгы: Каапырлар кыяматта өкүнүшөт, бирок ал өкүнүч аларга пайда бербейт. Ошондуктан дүйнөдө эле ыйманга келип, жакшы амалдарды кылуу зарыл.
• Аллахтын илими чексиз: Аллахтын илиминде баары жазылган — адамдын жашоосу, өлүмү, кабырдагы убактысы жана тирилүү күнү. Бул Аллахтын кудуреттүүлүгүн жана илиминин кемчиликсиздигин көрсөтөт.

Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, ыйманды бекем кармоого жана акырет үчүн даярдык көрүүгө чакырат. Аллах бизди илим жана ыйман менен сыйлап, кыяматта акыйкатты айтуучулардан кылсын!