Rum surəsi — Ayə 8

Sözlərin izahı:

• يَتَفَكَّرُوا: düşünmək, fikirləşmək, ibrət götürmək üçün dərindən mülahizə etmək.
• أَنفُسِهِم: onların öz canları, öz varlıqları, öz yaradılışları.
• بِالْحَقِّ: haqq ilə, hikmətlə, boş yerə deyil, əbəs yerə deyil — məqsədə uyğun olaraq.
• أَجَلٍ مُّسَمًّى: müəyyən edilmiş vaxt, təyin olunmuş son müddət — yəni qiyamət günü.
• بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ: Rəbbi ilə qarşılaşmağa — yəni öldükdən sonra dirilib Allahın hüzurunda hesab verməyə.
• لَكَافِرُونَ: inkar edənlər, dananlar, yalan sayanlar.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-təala insanları dərindən düşünməyə çağırır. Müşriklər və peyğəmbərləri yalan sayanlar öz varlıqları barədə bir anlıq fikirləşsinlər: onları kim yaradıb? Onlar əvvəllər heç nə idilər, sonra Allah onları yoxdan var etdi, ən gözəl surətdə yaratdı. Elə isə özlərini yaradan Allah, onları yenidən diriltməyə qadir deyilmi?

Allah göyləri, yeri və onların arasında olan hər şeyi əbəs yerə, oyun-oyuncaq üçün yaratmamışdır. Hamısını haqq ilə — böyük hikmətlərlə, ədaləti bərqərar etmək, yaxşıya mükafat, pisə cəza vermək üçün yaratmışdır. Göylərin və yerin də müəyyən bir vaxtı, təyin olunmuş sonu vardır. O vaxt gəlib çatdıqda bu dünya fani olacaq və qiyamət günü baş verəcəkdir.

Lakin insanların çoxu Rəbbi ilə qarşılaşacağına — öldükdən sonra dirilib Allahın hüzurunda hesab verəcəyinə inanmır, onu danır. Onlar elə zənn edirlər ki, bu dünya beləcə davam edəcək, ölümdən sonra heç bir həyat yoxdur. Buna görə də axirət üçün hazırlıq görmür, yaxşı əməllərlə özlərini qurtuluşa hazırlamırlar.

Ey insan! Bir düşün: səni yaradan, sənə göz, qulaq, ağıl, ürək verən kimdir? Səni yoxdan var edən Allah, səni bir daha diriltməyə qadir deyilmi? Bu dünya bir imtahan yeridir, əbədi deyil. Hər nəfəs, hər an səni qiyamətə yaxınlaşdırır. Gəl, bu qısa ömürdə Rəbbini tanı, Ona ibadət et, yaxşı əməllər et ki, o böyük qarşılaşma günündə utananlardan deyil, sevinənlərdən olasan. Allahın yaratdığı bu göylərə, yerə və öz varlığına bax — hamısı Onun birliyinə və qüdrətinə şahiddir. Qəlbini aç, haqqı qəbul et, əbədi səadətə qovuş!