سوره سجده — آیه 26

معانی واژگان:

• یَهْدِ: روشن و آشکار شدن، هدایت یافتن به حقیقت.
• کَمْ: برای کثرت و تعداد زیاد به کار رفته است.
• الْقُرُونِ: نسلها و امتهای گذشته.
• مَسَاکِنِهِمْ: خانهها و سرزمینهایی که در آن سکونت داشتند.

تفسیر:

آیا برای این کافران و تکذیبکنندگان پیامبر، روشن و آشکار نشده است که چه بسیار امتهای پیشین را پیش از آنان هلاک کردیم؟ همان اقوامی که اکنون این مشرکان در خانهها و سرزمینهای آنان رفتوآمد میکنند و ویرانههایشان را با چشمان خود میبینند؛ مانند قوم عاد، ثمود و لوط که آثارشان همچنان باقی است. آنان با دیدن این ویرانهها، میتوانند سرنوشت شوم کسانی را که پیامبران الهی را تکذیب کردند و به شرک و گناه ادامه دادند، مشاهده کنند. بهراستی در این سرنوشتهای عبرتانگیز، نشانههای روشنی بر صدق پیامبران و بطلان شرک و کفر وجود دارد. پس چرا این کافران نمیشنوند و از این موعظهها پند نمیگیرند؟ آیا گوش دلشان بسته شده است که از این همه نشانه و عبرت، عبرت نمیآموزند؟

فواید و پیامهای آیه:

• تاریخ گذشتگان، کتاب عبرت برای آیندگان است؛ مطالعه سرنوشت اقوام پیشین، انسان را از غرور و تکبر بازمیدارد.
• قرآن کریم برای هدایت انسانها، هم به عقل و اندیشه و هم به حس و مشاهده متوسل میشود تا حجت بر همه تمام شود.
• سنت الهی بر این است که تکذیبکنندگان حق را هلاک کند؛ پس هیچ فرد یا جامعهای نباید خود را از این قانون الهی مستثنا بداند.
• عبرت گرفتن از تاریخ، نشانه خردمندی است و بیاعتنایی به آن، نشانه کوردلی و ناشنوایی معنوی است.
• ایمان به خداوند و پیامبران، تنها راه نجات از عذاب الهی است و کسانی که از این راه منحرف شوند، سرنوشتی جز نابودی ندارند.