Sure Ahzâb — Ayet 40

Kelime Anlamları:

• Ebâ: Baba, baba olmak.
• Hâtem: Son, mühür, sonuncu; bir şeyi tamamlayıp bitiren.
• Nebiyyîn: Peygamberler, nebiler.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) hakkında cahiliye döneminden kalma yanlış bir anlayışı düzeltmekte ve onun şerefli konumunu en açık şekilde beyan etmektedir. Yüce Allah, Resûlü'nü her türlü noksanlıktan tenzih ederek şöyle buyurmaktadır: "Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir."

Bu ifadenin nazil olma sebebi, Peygamber Efendimiz'in evlatlığı Zeyd bin Hârise (radıyallahu anh) ile ilgilidir. Cahiliye döneminde evlatlıklar, öz evlat gibi kabul edilir, onların boşadıkları eşlerle evlenmek haram sayılırdı. Allah Teâlâ bu âyetle bu bâtıl geleneği kökünden söküp atmış, evlatlık ile öz evlat arasındaki farkı kesin bir dille ortaya koymuştur. Peygamber Efendimiz, Zeyd'in babası değildir; dolayısıyla Zeyd'in boşadığı hanımıyla evlenmesinde hiçbir sakınca yoktur. Bu, İslam'ın getirdiği sosyal devrimlerden biridir ve insanlık onuruna yakışan gerçek hukuku tesis etmiştir.

Âyetin devamında ise Peygamberimizin gerçek vasfı zikredilmektedir: "Lâkin o, Allah'ın Resûlü ve peygamberlerin sonuncusudur." İşte onun en büyük şerefi, babalık değil; risâlettir, nübüvvettir. O, Allah'ın elçisidir ve peygamberlik zincirinin son halkasıdır. Ondan sonra hiçbir peygamber gelmeyecektir. Bu, onun getirdiği dinin kıyamete kadar bâki kalacağının, şeriatının bütün insanlığa hitap edeceğinin en açık delilidir. Hz. İsa (aleyhisselâm) kıyamete yakın tekrar yeryüzüne inse bile, o da Peygamberimiz'in şeriatıyla amel edecek, onun ümmetinden olacaktır. Çünkü o, Peygamberimiz'den önce peygamber olarak gönderilmiştir ve son peygamberin ümmetine tâbi olacaktır.

Âyet-i kerîme, "Allah her şeyi hakkıyla bilendir" ifadesiyle sona ermektedir. Bu, Allah Teâlâ'nın kullarının maslahatını en iyi bilen olduğunu, Peygamber Efendimiz'e bu vasıfları lâyık görmesinin bir hikmete dayandığını, evlatlık meselesindeki hükmün de kulların hayrına olduğunu ifade etmektedir. Allah'ın ilmi her şeyi kuşatmıştır; O, neyin doğru neyin yanlış olduğunu, neyin kulların dünya ve ahiret saadetine vesile olacağını en iyi bilendir.

Sevgili Müslümanlar! Bu âyet bize, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) olan sevgimizi ve bağlılığımızı tazelemekte, onun son peygamber olduğuna iman etmemizi ve onun getirdiği hükümlere gönülden teslim olmamızı öğretmektedir. Ona iman eden, onun sünnetine sarılan ve ümmetinden olmakla şereflenen bizler, kıyamete kadar bu büyük nimetin sahibiyiz. Rabbimiz, bizi Peygamber Efendimiz'in şefaatine nail eylesin, onun izinden gitmeyi ve sünnetine sımsıkı sarılmayı cümlemize nasip buyursun. Âmin.