سوره فاطر — آيت 6

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• الشَّيْطَانَ: شيطان، يعني شيطان جي ذات، جيڪو انسان جو کليل دشمن آهي.
• عَدُوٌّ: دشمن، مخالف.
• فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا: پوءِ ان کي پنهنجو دشمن ڄاڻو ۽ مڃو.
• حِزْبَهُ: سندس ٽولو، سندس پيروڪار ۽ ساٿي.
• السَّعِيرِ: ڀڙڪندڙ باہه، يعني دوزخ جي باہه.

2) آيت جي تفسير:

اي ماڻهو! الله تعاليٰ اوھان کي خبردار ڪري ٿو ته شيطان اوھان جو پراڻو ۽ پڪو دشمن آهي. هو هميشه اوھان جي نقصان ۽ تباهيءَ جو خواهشمند رهيو آهي. تنهنڪري اوھين به ان کي پنهنجو دشمن ڄاڻو، ان جي چالاڪين ۽ وسوسن کان بچو، ۽ ان جي ڳالهين تي هرگز ڪن نه ڌريو.

شيطان جو ڪم صرف هي آهي ته هو پنهنجي پيروڪارن ۽ ساٿين کي پاڻ ڏانهن سڏي ۽ انهن کي الله جي نافرماني، ڪفر ۽ گناهن ڏانهن راغب ڪري. سندس سڄي ڪوشش ۽ دعوت جو مقصد صرف هي آهي ته سندس پيروڪار قيامت جي ڏينهن ڀڙڪندڙ باہه ۾ داخل ٿيڻ وارن مان بنجي وڃن. يعني شيطان پنهنجي پيروڪارن کي سڌو سنئون دوزخ جي طرف وٺي وڃي ٿو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي بندن کي شيطان جي دشمنيءَ کان آگاهه ڪري ٿو ته جيئن اهي ان کان بچي سگهن.
• شيطان جي دشمنيءَ کي تسليم ڪرڻ ۽ ان سان جنگ جو اعلان ڪرڻ هر مسلمان جو فرض آهي.
• شيطان جا سڀئي واعدا ۽ دعوتون فريب ۽ ڌوڪو آهن، جن جو انجام دوزخ آهي.
• جيڪو شيطان جي پيروي ڪندو، اهو دوزخ جو حقدار بڻجي ويندو، ۽ جيڪو الله جي فرمانبرداري ڪندو، اهو جنت جو وارث بڻجندو.
• هي آيت اسان کي سکيا ڏئي ٿي ته دنيا جي زندگي ۾ هميشه هوشياريءَ ۽ احتياط سان هلڻ گهرجي، ۽ شيطان جي وسوسن کي پنهنجي دل تي حاوي نه ٿيڻ ڏيڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جي رحمت ۽ هدايت ئي شيطان کان بچڻ جو واحد ذريعو آهي، تنهنڪري اسان کي الله کان مدد ۽ پناه گهرڻ گهرجي.