Saffot surasi — Oyat 140

Kalimalarning ma'nolari:

• أَبَقَ – qochib ketdi, (xojadan) qochgan qul kabi.
• الْفُلْكِ – kema.
• الْمَشْحُونِ – to‘ldirilgan, gavjum; yo‘lovchilar va yuklar bilan to‘la.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o‘z payg‘ambari Yunus alayhissalomning qissasini zikr qilmoqda. U zot o‘z qavmidan g‘azablangan holda, Allohning iznisiz (ba'zi rivoyatlarga ko‘ra, qavmiga azob tushishidan oldin) chiqib ketdilar. Ular o‘zlariga berilgan muhlatni qadrlamay, iymonga kelmaganlari uchun Yunus alayhissalom ularni tark etdilar. Shunda ular odamlar va yuklar bilan to‘ldirilgan katta kemaga yo‘l oldilar. Bu kema ularni olis safarga olib chiqdi. Bu voqea Yunus alayhissalomning keyingi sinovlariga zamin bo‘ldi — kema dengizda to‘xtab qolishi, qur’a tashlash va ularning dengizga tashlanishi, keyin esa ulkan baliq tomonidan yutilishi kabi hodisalar yuz berdi. Bu esa ularning tavba qilib, Robbilariga qaytishlariga sabab bo‘ldi.

Foydalar:

• Bu oyatda payg‘ambarlarning ham inson ekanliklari va ba'zan xato qilishlari mumkinligi, ammo ular tezda tavba qilib, Allohga qaytishlari o‘rgatiladi. Bu oddiy mo‘minlar uchun ham ibratdir — xato qilganda tavba eshigi ochiq.
• Alloh taolo o‘z bandasini ba'zan qiyin sinovlar orqali tarbiyalaydi. Yunus alayhissalomning baliq qornidagi holati — bu Allohning rahmati va hikmatining namunasidir.
• Bu oyat musulmonlarga sabr va tavbaning ahamiyatini, hamda har qanday qiyinchilikda Allohga iltijo qilish zarurligini o‘rgatadi. Alloh taolo har doim tavba qiluvchilarni kechiradi va ularning holini yaxshilaydi.
• Shuningdek, bu voqea Allohning payg‘ambarlariga bo‘lgan muhabbati va ularni himoya qilishini ko‘rsatadi — Yunus alayhissalom qiyin vaziyatda ham Alloh tomonidan saqlanib, keyinchalik yana o‘z qavmiga qaytarilgan.