Saffot surasi — Oyat 141

Kalimalarning ma’nolari:

• فَسَاهَمَ — qur’a tashladi, qur’a urishdi.
• الْمُدْحَضِينَ — mag‘lub bo‘lganlar, yutqizganlar, (qur’ada) chiqib qolganlar.

Tafsir:

Kema to‘lib-toshgan va to‘lqinlar uni cho‘ktirish xavfini tug‘dirgan edi. Yo‘lovchilar yukni yengillashtirish va kemani halokatdan qutqarish uchun qur’a tashlashga majbur bo‘lishdi. Qur’a tashlanganda, Yunus alayhissalomning ismi chiqdi va u mag‘lub bo‘lganlar qatoridan bo‘ldi. Shunda ular uni dengizga tashladilar. Bu voqea Yunus alayhissalomning o‘z qavmidan ruxsatsiz chiqib ketgani sababli Alloh taolo tomonidan sinovga tutilganining bir qismi edi. Qur’a tashlash odatda kishilarning ixtiyoridan tashqari bir ish bo‘lib, unda g‘olib chiqqan kishi Allohning irodasi bilan belgilanadi. Yunus alayhissalomning qur’ada chiqishi, uning bu sinovdan o‘tishi Allohning hikmati bilan bo‘lganini ko‘rsatadi.

Foydalar:

1. Qur’a tashlash — shariatda ruxsat etilgan va adolatni ta’minlaydigan usuldir. Unda insonning ixtiyori emas, balki Allohning irodasi hal qiladi.
2. Musibat va sinovlar paytida sabr qilish, Allohga tavakkal qilish va Uning hukmiga rozi bo‘lish mo‘minning fazilatidir.
3. Alloh taolo o‘z bandalarini ba’zan qiyin vaziyatlar orqali tarbiyalaydi. Yunus alayhissalomning qissasi bu haqiqatni yaqqol ko‘rsatadi.
4. Bu voqea musulmonlarga har qanday holatda ham Allohning rahmatidan umid uzmaslikni, gunoh va xatolardan keyin tavba qilib, Unga qaytishni o‘rgatadi.