سوره صافات — آیه 140

معانی کلمات:

• أَبَقَ: گریختن و فرار کردن (این واژه معمولاً برای فرار برده از مولایش به کار میرود).
• الفُلْک: کشتی.
• المَشْحُون: پُر و انباشته (از مسافران و بار).

تفسیر آیه:

این آیه به ماجرای حضرت یونس علیهالسلام اشاره دارد؛ زمانی که او از میان قوم خود -که به سبب دعوتشان به توحید و ایمان، از آنان خسته و ناخشنود شده بود- بدون اجازه پروردگارش، از آنان روی برتافت و گریخت. او به ساحل دریا رفت و سوار بر کشتی شد که از مسافران و بار و اثاثیه انباشته و مملو بود. این فرار، زمینهساز آزمایش بزرگ الهی برای او گردید؛ چنانکه در آیات بعد به تفصیل بیان شده است که او در دل دریا گرفتار شد و به شکم ماهی افتاد و در آن تاریکیها به درگاه خداوند توبه کرد و نجات یافت.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که حتی پیامبران الهی نیز ممکن است در شرایطی دچار خطا یا شتابزدگی شوند، اما صفت برجسته آنان، بازگشت سریع به سوی خدا و توبه صادقانه است؛ پس ما نیز نباید از اشتباهات خود ناامید شویم.
• نشان میدهد که گریز از مسئولیتها و مشکلات، راهحل درستی نیست؛ بلکه باید با صبر و توکل بر خدا با آنها روبهرو شد.
• یادآوری میکند که خداوند بندگان مؤمن خود را در سختیها رها نمیکند و پس از هر گرفتاری، گشایشی قرار میدهد؛ چنانکه یونس را از دل تاریکیهای دریا و شکم ماهی نجات داد.
• این داستان، درس امید و رحمت الهی است؛ اینکه در سختترین لحظات زندگی، اگر به درگاه خداوند تضرع کنیم، او شنونده و اجابتکننده دعای ماست.