Saffat surəsi — Ayə 53

Sözlerin izahı:

• أَإِذَا مِتْنَا — “Öldükdən sonra” deməkdir; yəni yer altına qoyulub çürüdükdən sonra.
• تُرَابًا — “Torpaq” deməkdir; bədənin torpağa çevrilməsi nəzərdə tutulur.
• عِظَامًا — “Sümüklər” deməkdir; bədənin dağılıb yalnız sümüklərinin qalması.
• لَمَدِينُونَ — “Mühakimə olunacağıq, haqq-hesaba çəkiləcəyik və əməllərimizə görə cəza və ya mükafat alacağıq” mənasındadır. Bu söz “din” kökündən gəlir və “borcunu ödəmək, haqq-hesaba çəkilmək” mənasını daşıyır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, dirilişi inkar edənlərin təəccüb və istehza ilə verdikləri sualı əks etdirir. Onlar deyirdilər: “Biz ölüb torpağa və çürümüş sümüklərə çevrildikdən sonra yenidən dirildiləcəyikmi? Doğrudanmı biz haqq-hesaba çəkiləcəyik və etdiyimiz əməllərə görə mükafat və ya cəza alacağıq?” Onlar bunu qeyri-mümkün hesab edirdilər, çünki yer üzündəki həyatdan sonra yenidən dirilməyi ağıllarına sığışdıra bilmirdilər.

Halbuki bu sual, əslində, Allahın qüdrətini dərk edə bilməməkdən irəli gəlir. İnsanı yoxdan var edən, ona can verən, şüur və düşüncə bəxş edən Allah, onu yenidən diriltməyə qadir deyilmi? Torpağa çevrilmiş bir bədəni yenidən əvvəlki halına qaytarmaq, Allah üçün ən asan işdir. O, bir kərə “Ol!” deyəndə hər şey olur.

Bu ayə bizə xatırladır ki, dünya həyatı keçicidir və bir gün hamımız Allahın hüzurunda dayanıb əməllərimizin hesabını verəcəyik. Yaxşı əməl edənlər mükafatlandırılacaq, pis əməl edənlər isə cəzalarını alacaqlar. Bu, Allahın ədalətinin tələbidir. Əgər haqq-hesab olmasaydı, zülm edənlə zülmə məruz qalan, yaxşı ilə pis bir olardı — bu isə Allahın hikmətinə və ədalətinə ziddir.

Ey insan! Ölümü və dirilişi yadından çıxarma. Bu dünya sənə verilmiş qısa bir fürsətdir. Bu fürsəti yaxşı əməllərlə, Allaha ibadətlə və insanlara yaxşılıqla dəyərləndir. Unutma ki, qəbrin torpağı altında çürüyüb torpağa qarışsan da, Allah səni yenidən dirildəcək və sənə əməllərini bir-bir xatırladacaq. O gün heç kim gizlənə bilməyəcək, heç kim haqsız yerə cəza almayacaq. Allahın ədalət məhkəməsində hər kəs öz əməlinin qarşılığını görəcək.

Bu ayə həm də qəlbimizə ümid və qorxu aşılayır: ümid — Allahın rəhməti genişdir, tövbə edənləri bağışlayar; qorxu — haqq-hesab çəkilmə günü var və o gün heç kimə zərrə qədər haqsızlıq edilməyəcək. Gəlin bu dünyada ikən Allaha yönələk, Onun buyurduğu yolla gedək və diriliş gününə hazırlıq görək. Çünki o gün, yalnız Allaha iman gətirib saleh əməllər edənlər qurtuluşa erəcəklər.