سوره صافات — آیه 53

معانی کلمات:

• لَمَدِینُونَ: به معنای محاسبهشوندگان و جزادیدگان است. برخی مفسران آن را به معنای «مغلوب و مقهور» نیز دانستهاند، اما در این آیه منظور محاسبه و مجازات بر اعمال است.

تفسیر آیه:

این آیه سخن فردی منکر معاد است که با تعجب و انکار میگوید: «آیا هنگامی که ما مردیم و خاک و استخوانهای پوسیده شدیم، دوباره زنده میشویم و به حساب اعمالمان رسیدگی میشود و جزای کارهایمان را میبینیم؟» او این امر را بسیار بعید و غیرممکن میشمارد و با استفهام انکاری، وقوع معاد را محال میپندارد. اما خداوند در پاسخ به این انکار، در آیات بعد به قدرت بیپایان خود اشاره میکند و یادآور میشود که آفرینش آسمانها و زمین برای او سختتر از آفرینش دوباره انسان نیست. این سخن از زبان شخصی بیان میشود که در دنیا به دنبال هدایت و حق بوده و پس از شنیدن دعوت پیامبر، با خود میاندیشد که آیا واقعاً پس از مرگ و پوسیده شدن، دوباره برانگیخته خواهد شد و در برابر اعمالش بازخواست خواهد شد؟ این آیه نشان میدهد که ایمان به معاد و روز جزا، یکی از اصول اساسی دعوت پیامبران بوده و منکران آن با استبعاد و تعجب، این حقیقت را انکار میکردند.

فواید و پیامهای آیه:

1. ایمان به معاد، انگیزه عمل صالح: باور به اینکه پس از مرگ، حساب و کتابی در کار است و هر کس نتیجه اعمال خود را خواهد دید، انسان را به انجام کارهای نیک و پرهیز از گناه ترغیب میکند.
2. قدرت بیپایان خداوند: این آیه یادآور میشود که خداوندی که انسان را از نطفهای ناچیز آفرید و آسمانها و زمین را خلق کرد، قطعاً قادر است بار دیگر انسان را زنده کند. پس هیچ چیز برای او غیرممکن نیست.
3. عدالت الهی: اعتقاد به روز جزا، تضمینکننده عدالت خداوند است؛ زیرا در دنیا بسیاری از نیکوکاران رنج میبینند و بدکاران به نعمت میرسند، اما در آن روز همه به عدالت پاداش و کیفر خواهند دید.
4. پندگیری از گفتار منکران: این آیه به ما میآموزد که نباید با استبعاد و تعجب، حقایق الهی را انکار کنیم، بلکه باید با تفکر در آفرینش و قدرت خداوند، ایمان خود را استوار سازیم.