سوره صافات — آیه 54

معانی کلمات:

• مُطَّلِعُونَ: آگاهشوندگان، کسانی که به چیزی اشراف و آگاهی مییابند؛ در اینجا به معنای «نگاهکنندگان» و «جستجوگران» است.

تفسیر آیه:

این آیه ادامه گفتوگوی بهشتیان با یکدیگر است. مؤمنی که در بهشت با همنشینان خود سخن میگوید، پس از آنکه از سرنوشت دوست ناباور خود در دوزخ یاد میکند، رو به همراهان بهشتی خود کرده و میگوید: «آیا شما مایلید با من نگاهی به دوزخ بیندازید تا سرنوشت آن کافرِ منکرِ معاد را ببینید؟» این پیشنهاد برای آن است که عبرت بگیرند و بر نعمت ایمان و بهشت شکرگزار باشند. آنان نیز پذیرفته و مشرف میشوند و مؤمن، دوست گمراه خود را در میان آتش سوزان مشاهده میکند. برخی مفسران نیز این جمله را خطاب خداوند به اهل بهشت دانستهاند که به آنان اجازه میدهد تا به دوزخ نظر افکنند و جایگاه خود را در صورت عدم ایمان ببینند، تا شکرشان افزون گردد.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمنان حتی در نعمتهای بهشتی نیز از حال دیگران غافل نیستند و برای عبرتگیری و شکرگزاری، به عاقبت کافران مینگرند.
• این آیه نشان میدهد که ایمان و همنشینی با مؤمنان، نعمتی بزرگ است که انسان را از عذاب دوزخ نجات میدهد و شایسته است پیوسته شکر آن را به جا آورد.
• یادآوری عاقبت بد کافران و منکران معاد، سبب تقویت ایمان و پایداری بر راه حق میشود و انسان را از غرور و غفلت بازمیدارد.
• محبت و دلسوزی مؤمن نسبت به همنشینان خود، حتی در بهشت، الگویی برای مؤمنان است تا یکدیگر را به خیر و رستگاری دعوت کنند و از عاقبت گناه بیم دهند.