سوره صافات — آیه 66

معانی کلمات:

• «لَآکِلُونَ»: قطعاً خورندگان هستند.
• «فَمَالِؤُونَ»: پس پر خواهند کرد.
• «الْبُطُونَ»: شکمها.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه سرنوشت کافران و مشرکان را در دوزخ بیان میکند و میفرماید که آنان از درخت زقّوم که در قعر جهنم میروید و ثمرهای زشت و تلخ دارد، میخورند. این درخت چنان بدمنظر است که میوههایش مانند سرهای شیاطین توصیف شدهاند. با این حال، کافران به دلیل گرسنگی شدید و عذاب طاقتفرسا، ناچار میشوند از آن بخورند و چنان شکمهای خود را از آن پر میکنند که دیگر گنجایش هیچ چیز دیگری را ندارند. سپس پس از این خوردن، برای رفع تشنگی به سراغ نوشیدنیهای سوزان و ناپاک میروند و در نهایت به عذاب آتش بازگردانده میشوند. این توصیف هولناک، تصویری روشن از عاقبت کسانی است که در دنیا از نعمتهای حلال الهی بهرهمند بودند اما شکر نعمت را به جای نیاوردند و در برابر خداوند کفر ورزیدند.

فواید و درسهای آیه:

1. این آیه هشداری جدی به انسانهاست که عاقبت کفر و ناسپاسی، عذابی دردناک و تحقیرآمیز است؛ عذابی که در آن انسان حتی از زشتترین و تلخترین غذاها نیز برای سیر کردن شکم خود مجبور به خوردن میشود.
2. میآموزد که نعمتهای دنیوی، مانند غذا و نوشیدنی، نباید انسان را از یاد خدا غافل کند؛ بلکه باید از این نعمتها برای اطاعت و بندگی استفاده کرد تا در آخرت به نعمتهای جاودان بهشتی دست یافت.
3. این آیه انسان را به شکرگزاری از خداوند دعوت میکند؛ زیرا کسانی که در دنیا از غذاهای لذیذ و پاکیزه بهرهمند میشوند، باید بدانند که این نعمتها امانتی الهی است و ناسپاسی در برابر آنها، عاقبتی جز حسرت و عذاب ندارد.
4. در نهایت، این تصویر هولناک، مؤمنان را به پناه بردن به رحمت الهی و تلاش برای نجات از چنین سرنوشتی ترغیب میکند و آنان را به ایمان و عمل صالح دعوت مینماید تا در روز قیامت از نعمتهای بهشتی که هیچ شبیه به زقّوم نیست، بهرهمند شوند.