سوره صافات — آیه 67

معانی کلمات:

• شَوب: مخلوط و آمیخته.
• حَمیم: آب بسیار داغ و جوشان که به نهایت حرارت رسیده باشد.

تفسیر آیه:

پس از آنکه در آیات پیشین سخن از درخت زقوم و خوردن مشرکان از آن به میان آمد، این آیه ادامه عذاب آنان را بیان میکند. خداوند میفرماید: سپس برای آنان بر آن (زقوم) نوشیدنیای آمیخته از آب جوشان و سوزان است. یعنی این بدبختان پس از آنکه از درخت زقوم میخورند و شکمهای خود را از آن پر میکنند، برای رفع تشنگی به سراغ نوشیدنی میروند، اما چه نوشیدنیای؟ آبی داغ و جوشان که با آنچه در شکمشان است میآمیزد و درونشان را به هم میریزد. این آب چنان سوزان است که تصورش برای انسان ممکن نیست و آمیخته شدن آن با زقوم، عذابشان را دوچندان میکند. به عبارت دیگر، خوراک و نوشیدنی آنان هر دو عذابآور و شکنجهدهنده است؛ نه غذایی که سیرشان کند و نه نوشیدنیای که عطششان را فرو نشاند، بلکه هر دو آتشی در درون آنان شعلهور میسازد.

فواید و درسهای آیه:

1. عدالت الهی: این آیه نشان میدهد که خداوند برای هر گناه و سرکشی، کیفر مناسبی قرار داده است. همانگونه که مشرکان در دنیا به دنبال لذتهای حرام بودند و از هر راهی برای ارضای شهوات خود استفاده میکردند، در آخرت نیز خوراک و نوشاکشان عذابآور خواهد بود.
2. هشدار به انسانها: این صحنههای هولناک برای آن است که انسانها در زندگی خود مراقب اعمالشان باشند و بدانند که هر عملی عکسالعملی در پی دارد. اگر امروز از گناه لذت میبرند، فردا باید تاوان آن را با عذابی سخت بپردازند.
3. اهمیت شکرگزاری: در مقابل، انسان مؤمن که در دنیا از نعمتهای پاک و حلال خداوند بهره میبرد و شکرگزار است، در آخرت از نوشیدنیهای پاک بهشتی برخوردار خواهد شد. این تقابل، انسان را به انتخاب راه درست و دوری از گناه ترغیب میکند.
4. رحمت خداوند در عین قهر: حتی در بیان این عذابها، خداوند با هشدار دادن به بندگانش، درِ توبه را باز گذاشته است تا پیش از فرا رسیدن آن روز، به سوی او بازگردند و از رحمت بیپایانش بهرهمند شوند.