سوره صافات — آیه 69

معانی کلمات:

• أَلْفَوْا: یافتند، دریافتند.
• آبَاءَهُمْ: پدرانشان.
• ضَالِّینَ: گمراهان، منحرفان از راه حق.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه دلیل گمراهی و سرنوشت شوم کافران را بیان میکند و میفرماید که آنان پدران و نیاکان خود را بر گمراهی و شرک یافتند و بدون هیچ اندیشه و استدلالی، کورکورانه از آنان پیروی کردند. آنان نه به دنبال حقیقت بودند و نه در پی دلیل و برهان، بلکه صرفاً به خاطر تقلید کورکورانه و پیروی از سنت نیاکان، راه آنان را در پیش گرفتند. این در حالی بود که اگر کمی میاندیشیدند و عقل خود را به کار میگرفتند، درمییافتند که راه پدرانشان راه باطل و گمراهی است. اما آنان به جای استفاده از عقل و فطرت سلیم، راه تقلید و پیروی کورکورانه را برگزیدند و به همین سبب مستحق عذاب الهی شدند. نکته مهم این است که صرف یافتن پدران بر گمراهی، هرگز دلیل و مجوزی برای پیروی از آنان نیست، بلکه هر انسانی باید حقیقت را با عقل و خرد خود جستجو کند و تنها از حق پیروی نماید.

فواید و پیامهای آیه:

1. تقلید کورکورانه از نیاکان و پیشینیان، یکی از بزرگترین موانع هدایت و سعادت انسان است و انسان باید همواره با عقل و اندیشه خود حق را بجوید.
2. پیروی از پدران و بزرگان، تنها زمانی ارزشمند است که آنان بر راه حق و هدایت باشند؛ اما اگر بر گمراهی باشند، پیروی از آنان نه تنها جایز نیست، بلکه مایه هلاکت و بدبختی است.
3. انسانها در برابر اعمال خود مسئولند و نمیتوانند تقلید از دیگران را بهانه و عذر برای گمراهی خود قرار دهند.
4. اسلام دین اندیشه و خرد است و هرگز پیروی کورکورانه را نمیپذیرد؛ بلکه انسانها را به تفکر، تدبر و جستجوی حقیقت دعوت میکند.
5. این آیه هشداری است به همه انسانها که در انتخاب الگوها و راههای زندگی خود دقت کنند و هرگز به صرف اینکه دیگران راهی را میروند، آن راه را نپیمایند.