سوره صافات — آیه 68

معانی کلمات:

• مَرْجِعَهُمْ: بازگشتگاه و مرجع آنان.
• الْجَحِیمِ: آتش سوزان و شعله‌ور دوزخ.

تفسیر آیه:

پس از آنکه در آیات پیشین سخن از درخت زقّوم و خوراک و نوشیدنی دوزخیان به میان آمد، این آیه بیان می‌کند که سرانجام و بازگشتگاه این گناهکاران، آتش سوزان جهنم است. آنان پس از آنکه از آن درخت تلخ و نفرت‌انگیز خوردند و از آن نوشیدنی سوزان و متعفّن نوشیدند، باز به سوی عذاب آتش بازگردانده می‌شوند. این آیه نشان می‌دهد که عذاب آنان تنها به خوردن و آشامیدنِ ناپسند محدود نیست، بلکه پس از آن، به عذابی سخت‌تر و دردناک‌تر یعنی آتش سوزان دوزخ منتقل می‌شوند. به عبارت دیگر، آنان از عذابی به عذابی دیگر و از شکنجه‌ای به شکنجه‌ای سخت‌تر کشیده می‌شوند و هیچ گریز و راه نجاتی برایشان نیست. این تهدید و وعید، برای کسانی است که در دنیا راه کفر و شرک را پیمودند و از آیات الهی روی گرداندند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. عدالت الهی: این آیه یادآور می‌شود که خداوند هرگز ظالم نیست و کیفر کافران و مشرکان، نتیجه‌ی اعمال خود آنان است. این هشدار، انسان را به اندیشه در عاقبت کارهایش وا می‌دارد.
2. اهمیت انتخاب راه درست: انسان در دنیا آزاد است که راه حق یا باطل را برگزیند، اما باید بداند که هر راهی پایانی دارد و پایان راه باطل، عذاب و آتش است. این آیه انگیزه‌ای برای پرهیز از گناه و روی آوردن به ایمان و عمل صالح است.
3. رحمت بی‌پایان خداوند: خداوند با بیان این هشدارها، درِ توبه و بازگشت را به روی بندگان باز گذاشته است تا پیش از فرا رسیدن آن روز، به سوی او برگردند و از عذاب رهایی یابند. این نشانه‌ی محبت و رحمت خداوند نسبت به بندگان است.