Sure Sâffât — Ayet 69

Kelime Anlamları:

• elfev (أَلْفَوْا): Buldular, rastladılar, karşılaştılar.
• âbâehüm (آبَاءَهُمْ): Babalarını, atalarını.
• dâllîn (ضَالِّينَ): Doğru yoldan sapmışlar, hidayetten uzaklaşmışlar.

Tefsir:

Bu âyet, kâfirlerin kıyamet günündeki durumları anlatılırken, onların dünyadaki tutumlarının bir özetini vermektedir. Onlar, babalarını ve atalarını doğruluktan sapmış, hak yoldan uzaklaşmış bir halde buldular. Ancak asıl mesele, onların bu durumu sorgulamadan, hiçbir delil ve hüccet aramadan, sırf körü körüne bir taklit ile atalarının izinden gitmeleridir. Onlar, atalarının sapıklığını görüp de onları uyarmak veya doğru yola çağırmak yerine, onlara uymayı tercih ettiler. Bu, onların mazeretlerinin geçersiz olduğunu ve cezayı hak ettiklerini gösterir. Çünkü bir kimse, atalarının yanlış yaptığını bilmesine rağmen onlara uyarsa, bu taklit onu sorumluluktan kurtarmaz. Onlar, atalarının sapıklığını adeta bir miras gibi benimseyip onu yaşatmaya çalıştılar.

Faydalar ve Dersler:

1. Körü körüne taklit, insanı hakikatten uzaklaştıran en büyük engellerden biridir. Müslüman, her konuda aklını ve vahyin rehberliğini kullanmalı, atalarının veya çevresinin yanlış inanç ve davranışlarını sorgulamadan kabul etmemelidir.
2. Bu âyet, insanın sorumluluğunun şahsi olduğunu ve "babam böyle yapıyordu" mazeretinin Allah katında geçerli olmadığını öğretir. Herkes, kendi iman ve amellerinden sorguya çekilecektir.
3. Hakikati bulduğumuzda, onu kabul etmek ve yaymak için cesaretli olmalıyız. Atalarımızın veya büyüklerimizin hatalı olduğunu gördüğümüzde, onları güzel bir üslupla uyarmak ve doğruya davet etmek bizim görevimizdir.
4. Bu âyet, Müslümanlara, İslam'ın akıl ve delil dini olduğunu, hiçbir inancın taklit üzerine bina edilemeyeceğini, her meselenin Kur'an ve Sünnet ışığında değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatır. Bu da bizi, düşünen, sorgulayan ve hakikati arayan bir ümmet olmaya teşvik eder.