صافات سۈرىسى — ئايەت 71

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ضَلَّ: ئازدى، ھەقتىن يىراقلاشتى، توغرا يولدىن چىكىندى.
• قَبْلَهُمْ: ئۇلاردىن ئىلگىرى، يەنى مەككە مۇشرىكلىرىدىن بۇرۇن ئۆتكەن ئۈممەتلەر.
• أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ: ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ كۆپچىلىكى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ، ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كۇفرى سەۋەبىدىن كۆڭلى بۇزۇلماستىن، بەلكى ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ ئەھۋالىدىن ئىبرەت ئېلىشى كېرەكلىكىنى ئۇقتۇرىدۇ. ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ: «ھەقىقەتەن ئۇلاردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ كۆپچىلىكى ھەقتىن ئازغان ئىدى.» يەنى مەككە مۇشرىكلىرى ھەقتىن ئازغان تۇنجى ئۈممەت ئەمەس، بەلكى ئۇلاردىن ئىلگىرى نۇھ، ھۇد، سالىھ، لۇت ۋە شۇئەيب قەۋملىرىگە ئوخشاش نۇرغۇن ئۈممەتلەر پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىپ، شېرىككە چۆمۈپ، ھەقتىن يىراقلىشىپ كەتكەن ئىدى. شۇڭا بۇ ئايەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ۋە مۇئمىنلەرگە تەسەللى بېرىش بىلەن بىرگە، كاپىرلارغا ئاگاھلاندۇرۇش بولۇپ، ئۇلارنىڭمۇ ئەگەر تەۋبە قىلماي ھەقتىن يۈز ئۆرۈسە، ئىلگىرىكى ئازغۇن ئۈممەتلەرنىڭ ئاقىۋىتىگە دۇچار بولىدىغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەت يولىدا چىڭ تۇرۇش، ئىلگىرىكىلەرنىڭ خاتالىقلىرىدىن ئىبرەت ئېلىش ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىش ھەر بىر مۇئمىننىڭ بۇرچىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقتىن ئازغانلارنىڭ قاتارىدا بولۇشتىن ساقلىسۇن، ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قەدەم بېسىشىمىزگە ياردەم قىلسۇن.