Saffat surəsi — Ayə 71

Sözlərin izahı:

• ضَلَّ (dallə): Doğru yoldan çıxdı, haqqı tapmadan azdı, hidayətdən uzaqlaşdı.
• قَبْلَهُمْ (qabləhum): Onlardan əvvəl, onlardan öncə.
• أَكْثَرُ (əksəru): Çoxu, əksəriyyəti.
• الْأَوَّلِينَ (əl-əvvəlin): Əvvəlki ümmətlər, keçmiş xalqlar, bizdən öncə gələnlər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) təsəlli verir və buyurur ki, ey Peyğəmbər, sənin qövmün haqdan azan ilk ümmət deyildir. Səndən əvvəl də keçmiş ümmətlərin çoxu haqq yoldan çıxmış, tək Allaha ibadət etməyi tərk edib öz uydurduqları bütlərə, heykəllərə və batil inanclara uymuşdular. Onlar da özlərindən əvvəlki ümmətlərin yolunu tutmuş, nəhayət, haqqı tanımadan azğınlığa düşmüşdülər.

Bu ayə həm təsəlli, həm də bir xəbərdarlıqdır. Təsəlli budur ki, Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) öz qövmünün küfründən və inadından ötrü qəm yeməsin, çünki bu, tarix boyu təkrarlanan bir haldır — insanların çoxu haqqa yox, atalarının batil yoluna uymuşdur. Xəbərdarlıq isə budur ki, keçmiş ümmətlərin çoxunun azğınlığa düşməsi onların məhv olmasına səbəb olmuşdur; deməli, bu ümmət də eyni yolu tutsa, eyni aqibətlə üzləşə bilər.

Bu ayədən öyrənirik ki, haqq yalnız çoxluğun getdiyi yol deyildir. Çox vaxt əksəriyyət batilə meyl edər, haqq isə azlığın əlində qalar. Ona görə də müsəlman kütləyə deyil, Qurana və Peyğəmbərin sünnəsinə baxmalıdır. Həmçinin bu ayə bizə göstərir ki, keçmişdən ibrət götürmək iman əhlini doğru yolda saxlayan ən güclü vasitələrdən biridir.

Ey insan! Bu ayə sənə bir şüar verir: “Atalarım belə edirdi” deyə haqqı tərk etmə. Çünki səndən əvvəl də milyonlarla insan bu səbəblə azdı və onların çoxu əbədi ziyana uğradı. Gəl, Quranın nuruna sarıl, tək Allaha yönəl və Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) yolunu tut — bu, nicat tapacaq yeganə yoldur. Allah bizi haqqı tanıyan və ona uyan qullarından etsin!