Ас-Саффат сүрәсе — Аять 71

Сүзләрнең мәгънәләре:

• ضَلَّ — адашты, хак юлдан читкә китте.
• قَبْلَهُمْ — алардан (Мәккә мөшрикләреннән) элек.
• أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ — элеккеге өммәтләрнең күпчелеге.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үзенең рәсүле Мухаммад салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә һәм аның кавеменә тәсәлли биреп әйтә: "Ий Мухаммад! Синең кавемеңнән элек тә борынгы өммәтләрнең күпчелеге хак юлдан адашкан иде. Алар пәйгамбәрләрне ялганга санадылар, Аллаһының берлеген инкяр иттеләр һәм сынымнарга табындылар. Шуңа күрә синең кавемеңнең адашуы — беренче түгел, бу — борынгыдан килгән гадәт. Әмма аларның һәркайсы үз җәзасын алды, һәм синең кавемең дә, әгәр иман китермәсәләр, шундый ук җәзага тарый."

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә пәйгамбәрнең күңелен юата: син ялгыз түгел, синең алдыңнан килгән пәйгамбәрләр дә үз кавемнәре тарафыннан ялганга саналганнар. Ләкин Аллаһы аларны Һарун, Нух, Ибраһим, Муса кебек пәйгамбәрләрне инкяр иткәннәре өчен һәлак итте. Бу — расүлләргә каршы чыгучыларның гадәте, һәм аларның ахыры — һәлакәт.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Пәйгамбәрләргә каршы чыгу һәм хакны инкяр итү — борынгы заманнардан килгән кешелек авыруы, ләкин бу хакны үзгәртми.
2. Хак юлдан адашучыларның күплеге — аларның хаклык дәлиле түгел. Күпчелек адашса да, хак — азчылыкта булса да, хак булып кала.
3. Аллаһы Тәгалә үз пәйгамбәрләрен юата һәм аларга сабыр итәргә өйрәтә — бу мөэминнәргә дә үрнәк.
4. Һәр өммәтнең адашуы — аның һәлакәтенә сәбәп булган, һәм бу — Аллаһының үзгәрмәс кануны.
5. Бу аять мөэминнәргә өмет бирә: хак юлда булсаң, ялгыз калудан курыкма, чөнки Аллаһы синең белән.