Ас-Саффат сүресі — Аят 71

1. Сөздердің мағынасы:

• ضَلَّ — адасты, тура жолдан тайды.
• قَبْلَهُمْ — олардан бұрын.
• أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ — бұрынғы адамдардың көпшілігі.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жұбаныш беріп, оның қауымының қарсылығы мен адасуы жаңа нәрсе емес екенін хабарлайды. Расында, олардан бұрын өткен ұлттар мен халықтардың да көпшілігі тура жолдан тайып, адасқан болатын. Яғни, Мұхаммед пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қауымы адасқандардың алғашқысы емес. Бұл — адамзат тарихында қайталанып келе жатқан жағдай: көптеген ұлттар өз пайғамбарларын жоққа шығарып, шындықтан бет бұрған. Осылайша, Алла Тағала пайғамбарға оның қайғысын жеңілдетіп, бұл жолдың ауыртпалығы мен қарсылықтарына төзе білуге күш-қуат береді. Сондай-ақ бұл аятта адамдардың көпшілігінің адасуы — олардың өздерінің таңдауы мен еркінің нәтижесі екендігіне ишара бар.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят мұсылмандарға шындық жолында жалғыз қалғандай сезінгенде, тарихта әрдайым адасқандар көп болғанын, ал тура жолдағылар аз болуы мүмкін екенін еске салады. Бұл — иманды адамға рухани демеу.
• Көпшілікке еру — шындықтың өлшемі емес. Көпшілік адасқан болса да, адам Алланың тура жолын ұстануы керек.
• Алла Тағала пайғамбарларына әрдайым қолдау көрсетіп, олардың жүктерін жеңілдетіп отырған. Бұл — Алланың рақымының кеңдігін көрсетеді.
• Өткен ұлттардың тарихынан сабақ алу — иманды адамның парызы. Олардың адасуы бізге ескерту әрі ғибрат.
• Ислам — адамзат тарихымен жалғасып келе жатқан, пайғамбарлар арқылы жеткен шынайы жол. Осы жолды ұстану — бақыттың кепілі.