صافات سۈرىسى — ئايەت 85

1. مەنىسى ئېنىق بولمىغان سۆزلەر:

— «إِذْ»: ئەسلىدە «ئۆز ۋاقىتتا» دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆز قەۋمىگە قارىتىپ ئېيتقان سۆزىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن كەلگەن.

— «مَاذَا»: «نېمىنى؟» دېگەن مەنىدە، سوئال بىلدۈرۈش ۋە ئەيىبلەش ئۈچۈن ئىشلىتىلگەن.

— «تَعْبُدُونَ»: «چوقۇنىسىلەر، ئىبادەت قىلىسىلەر» دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۆز ئاتىسى ۋە قەۋمىگە قارىتىپ: «سىلەر نېمىگە چوقۇنىسىلەر؟» دەپ سورىدى. بۇ سوئال ئۇلارنىڭ باتىل ئىتىقادىنى ئەيىبلەش ۋە ئۇلارنى ھەقىقەتكە ئويغىتىش ئۈچۈن قويۇلغان. ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ، ئۆزلىرى ياساپ ئالغان بۇت-سەنەملەرگە چوقۇنۇپ، ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق بولغان يېگىانە ئاللاھنى تەرك ئەتكەن ئىدى. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا بۇ سوئال ئارقىلىق ئويلىنىشقا، ئۆزلىرىنىڭ قىلمىشىنىڭ قانچىلىك خاتا ئىكەنلىكىنى چۈشىنىشكە چاقىردى. ئۇلارنىڭ چوقۇنۇۋاتقان نەرسىلىرى ئەمەلىيەتتە پايدا-زىيان يەتكۈزۈشكە قادىر ئەمەس، ھەتتا ئۆزلىرىنىمۇ قوغداپ قالالمايدىغان ئاجىز مەخلۇقلار ئىدى. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۇلارنى ئەقىلنى ئىشلىتىپ، ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق زاتنى تونۇشقا، شېرىكتىن يېنىش ۋە يېگىانە ئاللاھقا يۈزلەنىشكە ئۈندىدى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان ئۆزىنىڭ ئىبادەت قىلىۋاتقان نەرسىسىنى ئويلىنىپ، ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق بولغان ئاللاھقا يۆنىلىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقىي تەۋھىد ئەقىدىسىگە ئېرىشتۈرۈپ، شېرىكتىن ساقلىسۇن.