Saffot surasi — Oyat 85

Kalimalarning ma'nolari:

• Iż: Qachonki, o'sha paytda.
• Qāla: Aytdi, dedi.
• Li-abīhi: O'z otasiga.
• Va qawmihi: Va o'z qavmiga, xalqiga.
• Māżā ta'budūn: Nima narsaga ibodat qilyapsizlar? Qanday mabudga sig'inmoqdasizlar?

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Ibrohim alayhissalomning Nuh alayhissalom yo'lidagi va uning millatidagi payg'ambarlardan ekanini, u chin dildan, pok qalb bilan Robbisi tomon kelganini zikr qilmoqda. Uning qalbi har qanday botil e'tiqoddan va yomon xulqlardan pok bo'lgan edi.

Ibrohim alayhissalom o'z otasi Ozarga va butlarga sig'inadigan qavmiga tanbeh va inkor ruhida shunday dedi: "Sizlar nimalarga ibodat qilyapsizlar? Allohdan o'zga, qo'lingiz bilan yasagan yoki o'zingiz o'ylab chiqargan narsalarga sig'inib, yolg'iz o'zi ibodatga loyiq bo'lgan Allohning ibodatini tark etasizlarmi? Bas, sizlar Robb ul-olaminni tark etib, O'zga narsalarga ibodat qilish bilan Alloh taolo sizlarga nima qilishini o'ylab ko'rmaysizlarmi?!"

Ular Allohning birligini inkor etib, Unga shirk keltirganlari va Uning o'rniga butlarga sig'inishlari sababli, Alloh ularni qattiq azob bilan jazolashini bilmaydilarmi?

Foydalar:

1. Ibrohim alayhissalomning otasi va qavmi butparast bo'lishiga qaramay, u ularga nisbatan yumshoq va hikmatli so'z bilan murojaat qilgan. Bu esa da'vatda muloyimlik va hikmatli bo'lish lozimligini o'rgatadi.
2. Haqiqiy e'tiqod — qalbning pokligi va botil e'tiqodlardan xoli bo'lishidir. Qalb pok bo'lsa, inson haq yo'lni topadi.
3. Inson o'z yaqinlari, hatto otasi ham bo'lsa, xato yo'lda bo'lsa, ularni to'g'ri yo'lga chaqirishi va xatosini tuzatishga harakat qilishi kerak. Qarindoshlik rishtalari haqiqatni aytishga to'sqinlik qilmasligi lozim.
4. Alloh taolo yolg'iz o'zi ibodatga loyiqdir. Undan o'zga narsalarga sig'inish — eng katta zulm va nodonlikdir.
5. Musulmon kishi o'z jamiyatidagi noto'g'ri urf-odatlar va xurofotlarga qarshi chiqishi, ularni tuzatishga intilishi kerak, hatto bu unga qiyin bo'lsa ham.