Sad surəsi — Ayə 14

Ayədəki bəzi kəlmələrin izahı:

• كُلٌّ (küllün): "hər biri", "hamısı" mənasındadır. Burada əvvəlki ayələrdə adı çəkilən ümmətlərin hər birinə işarə edir.
• كَذَّبَ الرُّسُلَ (kəzzəbə'r-rusül): "peyğəmbərləri yalançı saydı" deməkdir. Yəni onların gətirdiyi vəhyi və xəbərləri qəbul etməyib yalan hesab etdi.
• فَحَقَّ (fəhaqqə): "vacib oldu", "gerçəkləşdi", "labüd oldu" mənasındadır.
• عِقَابِ (iqabi): "cəza", "əzab" deməkdir. Allahın əzabı nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala, haqqı yalan sayan, peyğəmbərlərə qarşı çıxan keçmiş ümmətlərin taleyindən xəbər verir və bununla insanları düşünməyə çağırır. Əvvəlki ayələrdə Nuh qövmü, Ad, Firon, Səmud, Lut qövmü və Şüeyb qövmü kimi xalqlar xatırlanır. Onların hamısı eyni xəstəliyə — haqqı yalan saymağa düçar olmuşdular. Onların hər biri öz peyğəmbərini yalançı saydı. Halbuki peyğəmbərlərin hamısının dəvəti birdir: tək Allaha iman, şirkdən uzaqlaşma və yaxşı əməllər. Ona görə də bir peyğəmbəri yalan saymaq, əslində bütün peyğəmbərləri yalan saymaq deməkdir. Çünki onların hamısı eyni mənbədən — Allahdan gələn eyni həqiqəti təbliğ edirdilər.

Bu ümmətlər peyğəmbərləri yalan saydıqca, onların üzərinə Allahın əzabı vacib oldu və qaçılmaz hala gəldi. Bu cəza dərhal gəlməsə də, Allahın təyin etdiyi vaxtda onları haqladı. Bu, Allahın qanunudur: haqqı yalan sayanlar, inadla küfr edənlər, sonda əzaba düçar olurlar.

Ey insan! Bu ayə sənə bir xəbərdarlıqdır və eyni zamanda bir dəvətdir. Keçmişdəkilər peyğəmbərləri yalan saydılar və nəticədən dərs almadılar. Sən isə bu gün sənə gələn haqqa qulaq as. Peyğəmbərimiz Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və səlləm) gətirdiyi Qurana sarıl. Çünki bu, bütün peyğəmbərlərin təbliğ etdiyi eyni həqiqətin son və tam formasıdır. Haqqı qəbul etmək insanı əzabdan qurtarır, rəhmətə və əbədi səadətə aparır. Allahın əzabı şiddətlidir, lakin Onun rəhməti də genişdir. Tövbə edən, iman gətirən və saleh əməl edən kimsə üçün Allahın bağışlanması həmişə açıqdır.