Sad surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Qit'ona – bizning ulushimiz, nasibamiz (ya'ni azobdan bo'lgan ulush).
• Yaumul hisob – hisob kuni, qiyomat kuni.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mushriklarning beadablik va masxaraomuz so'zlarini hikoya qilmoqda. Ular Payg'ambar alayhissalomning da'vatlariga javoban, o'zlarining kufr va jaholatlaridan kelib chiqib, hazil-mutoyiba tariqasida: "Ey Robbimiz, bizning ulushimizni – ya'ni azobdan bo'lgan nasibamizni hisob kunidan oldinroq, shu dunyoning o'zida tezroq ber" – deyishdi. Ular bu so'z bilan oxirat azobini masxara qilib, o'sha azobni dunyoda ko'rishni so'rab, Payg'ambarning va'dalarini yolg'onga chiqarishni niyat qilishdi. Bu ularning haddan oshganliklari, Allohning azobiga beparvo qarashlari va oxiratga ishonmasliklarining ko'rinishi edi. Alloh taolo ularning bu so'zlarini zikr qilib, keyingi oyatlarda ularga qattiq tahdid va ogohlantirish bilan javob beradi.

Foydalar:

• Bu oyatdan mo'min bandalar uchun katta ibrat va saboq bor: inson hech qachon Allohning azabini masxara qilmasligi va oxiratni inkor etmasligi kerak. Chunki azabni masxara qilish – o'sha azobga duchor bo'lishga sabab bo'ladi.
• Alloh taoloning jazolashi tezdir, lekin U bandalariga muhlat beradi. Shuning uchun inson bu muhlatdan foydalanib, tavba qilishi va to'g'ri yo'lga qaytishi lozim.
• Payg'ambarlarni va ularning da'vatini masxara qilganlar, oxir-oqibat o'zlarining qilmishlarining jazosini tortadilar. Bu esa mo'minlarga sabr qilish va Allohning va'dasiga ishonish kerakligini o'rgatadi.
• Islomda insonlarni qo'rquv va umid o'rtasida yashashga chaqiriladi: Allohning rahmatidan umid qilish, lekin Uning azobidan ham qo'rqish – bu ikki xislat mo'minning qalbida birga bo'lishi kerak.