Сураи Сад — Оят 17

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• اصْبِرْ: сабр кун, яъне худро нигоҳ дор аз норизоӣ ва шиква накун.
• مَا يَقُولُونَ: он чизҳое, ки онҳо мегӯянд, аз суханони носазо ва дурӯғ.
• اذْكُرْ: ба ёд ор, ёдовар шав ва қиссаи ӯро ба мардум бирасон.
• عَبْدَنَا: бандаи Мо, ки ин унвон сарфарозӣ ва наздикии махсусро ифода мекунад.
• دَاوُودَ: Довуд (алайҳис-салом), паёмбари Худо ва подшоҳи банӣ Исроил.
• ذَا الْأَيْدِ: соҳиби қувват, яъне дорои нерӯи зиёд дар ибодат, тоъат ва мубориза бо душман.
• أَوَّابٌ: бисёр баргаштанда ба сӯи Худо, тавбакор ва рӯйоваранда ба тоъат.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол ба Паёмбари худ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармон медиҳад, ки бар он суханони носазое, ки кофирон ва мунофиқон мегӯянд, сабр кунад ва дар баробари озору таҳқирҳои онҳо устувор бошад. Ин сабр на аз рӯи нотавонӣ, балки аз рӯи бовар ба ёрии Худо ва интизори фараҷ аст.

Сипас Худо ба Расули худ мефармояд, ки қиссаи бандаи содиқи Худо — Довуд (алайҳис-салом)-ро ба ёд орад. Довуд паёмбаре буд, ки Худо ӯро бо сифати «соҳиби қувват» тавсиф кардааст: қувват дар ибодат ва тоъат, қувват дар муқобила бо душманон, қувват дар сабр бар машаққатҳо. Ӯ шабона ба намоз меистод, рӯзҳо рӯза медошт ва дар роҳи Худо ҷиҳод мекард.

Худо дар охири оят мефармояд: «Ҳамоно ӯ бисёр баргаштанда аст». Яъне Довуд ҳар гоҳ хатое мекард, зуд ба сӯи Худо бармегашт, тавба мекард ва амалҳои солеҳро аз сар мегирифт. Ин сифати «аввоб» — бисёр баргаштан ба сӯи Худо — аз бузургтарин сифоти бандагони солеҳ аст.

Дар ин оят тасаллие барои Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва барои ҳамаи мӯъминон аст: агар душманон суханони носазо гӯянд, бояд сабр кард ва ба қиссаҳои паёмбарони пешин, ки ҳамон гуна озору машаққатро дидаанд, тасаллӣ ёфт. Ҳамчунин ин оят ба мо меомӯзад, ки роҳи наздикӣ ба Худо аз ду чиз мегузарад: сабр дар роҳи ҳақ ва бозгашти доимӣ ба сӯи Худо бо тавба ва тоъат.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Сабр дар роҳи даъват: Ҳар касе, ки ба роҳи Худо меравад, бояд омодаи шунидани суханони носазо бошад ва бо сабр бар онҳо пирӯз шавад.
• Қувват дар ибодат ва тоъат: Сифати «соҳиби қувват» на танҳо қуввати ҷисмонӣ, балки қуввати рӯҳӣ дар ибодат ва муқовимат бо нафс аст.
• Тавба ва бозгашт ба Худо: Ҳар бандае, ки хато мекунад, бояд мисли Довуд (алайҳис-салом) зуд ба сӯи Худо баргардад; Худо тавбаи тавбакоронро қабул мекунад.
• Тасалли барои мӯъминон: Қиссаҳои паёмбарон нишон медиҳанд, ки машаққатҳо қисми роҳи ҳақ аст ва оқибат аз они сабркунандагон аст.
• Наздикии Худо ба бандагони солеҳ: Худо Довудро «бандаи Мо» номид, ки ин баландтарин мартабаи банда аст — бандагии холис барои Худо.
• Умед ба ёрии Худо: Ояти «فَإِنِّي نَاصِرُك» маънои онро дорад, ки Худо ҳамеша ёвари паёмбарон ва мӯъминон аст, пас набояд аз душманон тарсид.